Jak ewidencjonować odsetki w jednostkach budżetowych

Należności wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności, zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości. Zaś w myśl par. 8 pkt 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości odsetki od należności ujmuje się w księgach rachunkowych w momencie zapłaty, lecz nie później niż pod datą ostatniego dnia kwartału w wysokości odsetek należnych na koniec tego kwartału.

Wątpliwości

Do wejścia w życie nowelizacji rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości z 19 stycznia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 121), czyli do 16 lutego 2012 roku, występowały niejasności dotyczące ujęcia odsetek w księgach rachunkowych. Kontrowersje wynikały m.in. z niejednoznacznych zapisów w zakresie ewidencji odsetek na kontach: 720 - Przychody z tytułu przychodów finansowych, 750 - Przychody finansowe i 760 - Pozostałe przychody operacyjne, a interpretacje tych zapisów pozwalały na ewidencję odsetek z tytułu nieterminowych płatności na tych właśnie kontach.

Po zmianie

Obecnie do ewidencji przychodów finansowych, w tym także odsetek za zwłokę w zapłacie należności, służy konto 750 - Przychody finansowe. Generalnie na stronie Ma konta 750 ujmuje się przychody z tytułu operacji finansowych, w szczególności przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, przychody z udziałów i akcji, dywidendy oraz odsetki od udzielonych pożyczek, dyskonto przy zakupie weksli, czeków obcych i papierów wartościowych oraz odsetki za zwłokę w zapłacie należności, dodatnie różnice kursowe. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 750 powinna zapewnić wyodrębnienie przychodów finansowych z tytułu udziałów w innych podmiotach gospodarczych, należne jednostce odsetki. W końcu roku obrotowego przenosi się przychody finansowe na stronę Ma konta 860 (Wn konto 750). Na koniec roku konto 750 nie wykazuje salda.

Ujęcie w księgach rachunkowych odsetek od należności budżetowych przedstawia schemat powyżej.

Odpisy

Należy zwrócić uwagę, że rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości nie określa szczególnych zasad ewidencji odpisów aktualizujących należności jednostek budżetowych z tytułu dochodów budżetowych. Wskazuje jedynie, iż wartość należności (z pewnymi zastrzeżeniami) aktualizuje się zgodnie z ustawą o rachunkowości (par. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia). W świetle natomiast art. 35b ust. 2 ustawy o rachunkowości odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych - zależnie od rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacji. Ponadto, zgodnie z art. 35c ustawy o rachunkowości - w przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość aktywów - równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość danego składnika aktywów i podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych.

Zgodnie z art. 35b ust. 3 ustawy o rachunkowości, należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy aktualizujące ich wartość. Odpisanie należności z tytułu dochodów budżetowych, na którą wcześniej utworzony został odpis aktualizujący, w związku z jej umorzeniem, przedawnieniem lub stwierdzeniem jej nieściągalności przebiega zgodnie z zapisem:

strona Wn konta 290 - Odpisy aktualizujące należności, strona Ma konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych.

WAŻNE

Do konta 750 należy prowadzić ewidencję analityczną, która zapewni wyodrębnienie przychodów finansowych z tytułu zapłaconych odsetek za zwłokę od należności

Ujęcie odsetek od należności budżetowych:

@RY1@i02/2013/091/i02.2013.091.00800030m.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1) Przypis odsetek za zwłokę w zapłacie należności budżetowych (nota odsetkowa): strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych, strona Ma konta 750 - Przychody finansowe

2) Zapłata odsetek od należności budżetowych (wyciąg bankowy): strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki; strona Ma konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych

3) Utworzenie odpisu aktualizującego dotyczącego odsetek za zwłokę w zapłacie należności budżetowych: strona Wn konta 751 - Koszty finansowe, strona Ma konta 290 - Odpisy aktualizujące należności

4) Rozwiązanie odpisu w związku z zapłatą odsetek: strona Wn konta 290 - Odpisy aktualizujące należności, strona Ma konta 750 - Przychody finansowe

Małgorzata Pelc

specjalista z zakresu finansów publicznych

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).