Do ewidencji dotacji budżetowych służy konto bilansowe 224

Źródłem finansowania zadań ze sfery publicznej, które są realizowane przez jednostki sektora finansów publicznych na podstawie zawartych umów (porozumień) oraz zleconych do realizacji podmiotom spoza sektora finansów publicznych, mogą być dotacje budżetowe, w tym dotacje celowe.

Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (dalej: j.s.t.) mogą być udzielane takie rodzaje dotacji, jak: celowe, przedmiotowe i podmiotowe.

Dotacje celowe są to środki przeznaczone na (art. 127 ust. 1 ustawy o finansach publicznych; dalej: u.o.f.p.):

1) finansowanie lub dofinansowanie m.in.:

wzadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami,

wustawowo określonych zadań, w tym zadań z zakresu mecenatu państwa nad kulturą, realizowanych przez jednostki inne niż j.s.t.,

wbieżących zadań własnych j.s.t.,

wzadań zleconych do realizacji organizacjom pozarządowym,

wkosztów realizacji inwestycji;

2) dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach.

Dotacjami celowymi są także środki przeznaczone na (art. 127 ust. 2 u.o.f.p.):

1) realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 ustawy, wydatkowanych przez podmioty realizujące te programy inne niż państwowe jednostki budżetowe,

2) realizację projektów pomocy technicznej finansowanych z udziałem środków europejskich i środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b u.o.f.p.,

3) finansowanie lub dofinansowanie zadań realizowanych przez j.s.t. oraz inne podmioty ze środków przekazywanych przez jednostki, o których mowa w art. 9 pkt 5, 7 i 14 ustawy,

4) realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d ustawy,

5) współfinansowanie realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Należy pamiętać, że kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80 proc. kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej (art. 128 ust. 2 u.o.f.p.).

Komu i w jakiej wysokości

Warunki niezbędne udzielenia dotacji z budżetu j.s.t. są następujące:

- wskazanie podstawy prawnej warunkującej możliwość ubiegania się o dotację,

- ujęcie wydatku w uchwale budżetowej j.s.t.,

- zawarcie umowy pomiędzy dysponentem środków i otrzymującym dotację.

Udzieleniem dotacji jest ogół czynności zmierzających do ustalenia, w określonej procedurze, komu i w jakiej wysokości dotacja zostaje przyznana. Przekazaniem dotacji jest faktyczne wydatkowanie środków dotacji na rzecz określonego wybranego beneficjenta dotacji. Tak wskazuje wyrok GKO z 24 maja 2012 r. sygn. BDF1/4900/25/30-31/RN-14-15/10/637.

Bardzo ważnym elementem procedury dotacyjnej jest umowa zawierana pomiędzy stroną dotującą i dotowaną. Zarząd j.s.t. udzielając dotacji celowej, zawiera właśnie umowę, która musi mieć określone elementy (art. 250 u.o.f.p.). Powinna wskazywać na wysokość tej dotacji i jej cel lub zawierać opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację środki są przyznawane. Musi także zawierać klauzule dotyczące postanowień w zakresie terminu wykorzystania dotacji (powinno się ją wykorzystać w terminie przewidzianym w umowie, nie później niż do 31 grudnia danego roku budżetowego) i sposobu jej rozliczenia, a także terminu zwrotu niewykorzystanej części dotacji (nie może on być dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania).

Wykorzystanie i zwrot

Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja była udzielona, albo w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

Dotacje udzielone z budżetu j.s.t. (art. 252 ust. 1 u.o.f.p.):

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub 2.

Należy pamiętać, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wyklucza prawo do otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji.

Zwrot dotacji następuje na podstawie decyzji w sprawie zwrotu dotacji wydanej przez organ wykonawczy j.s.t.

Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 168) naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:

1) przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji;

2) niezatwierdzenie w terminie przedstawionego rozliczenia dotacji;

3) nieustalenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu.

Przez pojęcie "rozliczenie dotacji" trzeba rozumieć ogół czynności dotującego mających na celu merytoryczną, formalną i rachunkową kontrolę dokumentów przekazanych przez podmiot, który dotację otrzymał. Takie rozliczenie dotacji przez organ administracji publicznej stanowi podstawę wpisu w księgach rachunkowych na koncie 224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych.

Ewidencjonowanie

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczególnych zasad rachunkowości do ewidencji rozliczania przez organ dotujący udzielonych dotacji budżetowych, a także do ewidencji rozliczenia przez instytucje zarządzające i pośredniczące płatności z budżetu środków europejskich służy konto bilansowe 224 - Rozliczenie dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich.

Po stronie Wn na koncie 224 ujmuje się:

- wartość dotacji przekazanych przez organ dotujący, w korespondencji z kontem 130 - Rachunek bieżący jednostki,

- wartość płatności dokonanych na rzecz beneficjentów przez Bank Gospodarstwa Krajowego, w korespondencji z kontem 227 - Rozliczenie wydatków z budżetu środków europejskich.

Po stronie Ma na koncie 224 ujmuje się:

- wartość dotacji uznanych za wykorzystane i rozliczone, w korespondencji z kontem 810 - Dotacje budżetowe, płatności z budżetu środków europejskich oraz środki z budżetu na inwestycje,

- wartość płatności z budżetu środków europejskich uznanych za rozliczone, w korespondencji z kontami: 810 lub 230 - Rozliczenia z budżetem środków europejskich,

- wartość dotacji zwróconych w tym samym roku budżetowym, w korespondencji z kontem 130.

Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 224 powinna umożliwiać identyfikację:

wwysokości dotacji przekazanych według podmiotów dotowanych oraz

wcelów, na jakie środki zostały przekazane.

Rozliczone i przypisane do zwrotu dotacje, które organ dotujący zalicza do dochodów budżetowych, są ujmowane na koncie 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych.

Elementy umowy

Zarząd j.s.t., udzielając dotacji celowej, zawiera umowę, która określa takie elementy, jak:

1) wysokość dotacji, cel lub opis zakresu rzeczowego zadania, na którego realizację są przekazywane środki dotacji, oraz warunki i tryb płatności,

2) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do 31 grudnia danego roku budżetowego,

3) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz termin zwrotu niewykorzystanej dotacji, z tym, że ten termin nie może być dłuższy niż terminy zwrotu określone w dziale V ustawy.

Ujęcie rozliczenia w księgach rachunkowych przedstawia się następująco:

1. Przekazanie dotacji na podstawie umowy: strona Wn konta 224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich, strona Ma konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (subkonto wydatki);

2. Rozliczenie przekazanej dotacji: strona Wn konta 810 - Dotacje budżetowe, płatności z budżetu środków europejskich oraz środki z budżetu na inwestycje, strona Ma konta 224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich;

3. Przeniesienie na końcu roku salda na fundusz jednostki: strona Wn konta 800 - Fundusz jednostki, strona Ma konta 810 - Dotacje budżetowe, płatności z budżetu środków europejskich oraz środki z budżetu na inwestycje.

1. Przekazanie dotacji na podstawie zawartej umowy: strona Wn konta 224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich, strona Ma konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (subkonto wydatki);

2. Rozliczenie przekazanej dotacji: strona Wn konta 810 - Dotacje budżetowe, płatności z budżetu środków europejskich oraz środki z budżetu na inwestycje, strona Ma konta 224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich;

3. Zwrot niewykorzystanej dotacji w roku jej przekazania: strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (subkonto wydatki), strona Ma konto 224 - Rozliczenie udzielonych dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich;

4. Przeniesienie na koniec roku salda na fundusz jednostki: strona Wn konta 800 - Fundusz jednostki, strona Ma konta 810 - Dotacje budżetowe, płatności z budżetu środków europejskich oraz środki z budżetu na inwestycje.

strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych,

strona Ma konta 750 - Przychody finansowe.

Zwrot niewykorzystanej dotacji w roku następnym księguje się w myśl zapisu:

strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki,

strona Ma konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych.

Małgorzata Pelc

specjalista z zakresu finansów publicznych

Podstawa prawna

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 128, poz. 861 z późn. zm.).