Wnoszenie opłat za usługi opiekuńcze nie jest prostą sprawą

Stosowanie literalnego brzmienia par. 5 rozporządzenia ministra polityki społecznej z 22 września 2005 r. i dokonywanie wpłat w gminie wymaga odpowiedniego sposobu księgowania, o czym wspominaliśmy już w artykule na s. D1. Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o finansach publicznych plany kont m.in. dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, powinny uwzględniać, że ujmuje się również wszystkie etapy rozliczeń poprzedzające płatność dochodów i wydatków. Dlatego zgodnie z tymi zapisami przypis należności z tytułu opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze powinien zostać dokonany w ośrodkach opieki społecznej (dalej: OPS) z wykorzystaniem kont: 720 „Przychody z tytułu dochodów budżetowych” i 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” w postaci zapisu: Wn 221, Ma 720.

W sytuacji braku wpłaty w jednostce nie występują operacje związane z ujęciem wpłaty na koncie 130 „Rachunek bieżący jednostki”, które koresponduje z kontem 221, oraz odprowadzenie dochodów na rachunek JST. W tej sytuacji na poziomie OPS jednostka posiada należność, która po upływie określonego terminu będzie spełniała przesłanki należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, od których stosownie do zapisów art. 35b ustawy o rachunkowości (dalej: u.r.) powinny zostać dokonane odpisy aktualizujące. Do ewidencji odpisów aktualizujących należności służy konto korygujące 290 „Odpisy aktualizujące należności”. Zgodnie z art. 35b ust. 2 u.r. tego rodzaju odpis aktualizujący wartość należności zalicza do pozostałych kosztów operacyjnych i ewidencjonuje z wykorzystaniem konta 761 „Pozostałe koszty operacyjne”. Stosownie zaś do art. 35b ust. 3 i art. 35c u.r. należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy aktualizujące ich wartość. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego, równowartość uprzednio dokonanego odpisu zwiększa wartość danego składnika aktywów i podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych. Wyksięgowanie należności, która była objęta odpisem aktualizującym, powinno zostać ujęte w księgach zapisem: Wn 290, Ma 221. Taki sposób ewidencji umożliwia rozliczenie operacji na poziomie OPS. Jednak nie gwarantuje rzetelnego odzwierciedlenia stanu rozrachunków z tytułu opłat wnoszonych za usługi opiekuńcze. W księgach gminy powstanie bowiem nadpłata z uwagi na brak wcześniejszego przypisu należności z tytułu wnoszonych opłat za ww. usługi. Świadczenie usług opiekuńczych stosownie do zapisów art. 50 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej leży w kompetencji OPS, zatem wpływy z tego tytułu na poziomie gminy będą odpowiadały definicji pozostałych przychodów operacyjnych, przez które zgodnie z zapisami art. 3 ust. 1 pkt. 32 u.r. rozumie się przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki. Pozostałe przychody operacyjne ujmowane są zapisem: Wn 221 i Ma 760 „Pozostałe przychody operacyjne”. Wpływ środków na rachunek JST powinien być ujęty zapisem: Wn 130 „Rachunek bieżący jednostki”, Ma 221.