Szef urzędu będzie miał jedenaście miesięcy na przeprowadzenie zwolnień pracowników

Przepisy nakładające na urzędy obowiązkową redukcję zatrudnienia mają wejść w życie 1 lutego 2011 r. Od tego czasu szefowie urzędów będą mieli 11 miesięcy na skuteczne prowadzenie zwolnień. Zatrudnienie w urzędach musi zostać zredukowane do 1 stycznia 2012 r. W tym czasie muszą też upłynąć okresy wypowiedzenia umów o pracę, np. urzędnik, który ma trzymiesięczny okres wypowiedzenia, powinien je otrzymać najpóźniej do końca września 2011 r.

Zanim jednak dojdzie do redukcji, dyrektor generalny musi przygotować kryteria zwalniania pracowników. Ustawa ogranicza się jedynie do zaleceń, że redukcji można dokonać przez rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem za wypowiedzeniem lub porozumieniem stron. Ma to dotyczyć m.in. osób, które mają prawo do renty lub emerytury oraz młodych pracowników, którzy są zatrudnieni na umowach czasowych, np. okresowych, próbnych lub na czas wykonania powierzonego zadania.

Dyrektorzy generalni po opracowaniu kryteriów powinni o tym powiadomić pracowników. Muszą je też upublicznić przez zamieszczenie ich w biuletynie informacji publicznych strony internetowej urzędu. Dodatkowo dyrektor np. drogą elektroniczną może powiadomić pracowników o przygotowanych kryteriach oraz zamieścić informacje na tablicy ogłoszeń.

Ważnymi terminami są też 30 czerwca 2010 r. i dzień wejścia w życie ustawy o racjonalizacji zatrudnienia. Dyrektor generalny musi wyliczyć średnią liczbę zatrudnionych ze stanu 30 czerwca 2010 r. i 1 lutego 2011 r. Dlatego jeśli 30 czerwca w urzędzie pracowało 100 osób, a do lutego zatrudnienie nie wzrastało, to w urzędzie musi zostać zlikwidowane 10 etatów. Ta liczba może być pomniejszona m.in. o stanowiska kierownicze i osoby w wieku przedemerytalnym lub przebywające na urlopie macierzyńskim.

Z kolei, jeśli zatrudnienie na dzień 30 czerwca 2010 r. wynosiło 100 pracowników, a w lutym to zatrudnienie wzrosło do 150 pracowników, to powinno być ono zmniejszone o 15 pełnych etatów.

Przed rozpoczęciem zwolnień szefowie urzędów muszą pisemnie powiadomić zakładowe organizacje związkowe działające w urzędzie o proponowanym sposobie przeprowadzenia zmniejszenia liczby etatów w ramach racjonalizacji zatrudnienia. Dodatkowo w szczególności powinni oni przekazać informację o liczbie pracowników, z którymi zamierzają rozwiązać stosunek pracy. Muszą też przekazać związkom zawodowym wypracowane kryteria. Następnie związki mają tydzień na przesłanie szefowi urzędu opinii w tej sprawie. Tygodniowy termin jest liczony od dnia otrzymania powiadomienia z urzędu. Opinia związków dotycząca proponowanego sposobu przeprowadzenia zmniejszenia zatrudnienia w ramach racjonalizacji zatrudnienia nie jest jednak wiążąca dla szefa urzędu.

Trzeba jednak zaznaczyć, że pierwsze wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy w ramach racjonalizacji zatrudnienia może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia przekazania tego zawiadomienia związkom zawodowym.

Kolejnym ważnym terminie jest 28 lutego 2011 r. W tym czasie szef urzędu musi przedstawić premierowi informację o stanie zatrudnienia w urzędzie. Musi ona uwzględniać zmniejszenie zatrudnienia o co najmniej 10 proc.

Z kolei kierownicy jednostki podległej lub nadzorowanej powinni w terminie do 18 lutego 2010 r. przekazać raport początkowy organowi, który ich nadzoruje. Organ, któremu jednostka podlega lub przez którego jest nadzorowana, weryfikuje raport początkowy i przekazuje go premierowi również do 28 lutego 2011 r.

Raport początkowy zawiera informacje o ogólnym stanie zatrudnienia w przeliczeniu na etaty. Ten stan zatrudnienia powinien uwzględniać okres od 31 grudnia 2007 r. do dnia wejścia w życie ustawy oraz osoby zatrudnione na innej podstawie niż stosunek pracy, z wyłączeniem umów cywilnoprawnych. Musi też wskazać liczbę pracowników w przeliczeniu na etaty objętych racjonalizacją zatrudnienia.

Urząd może w terminie do 15 maja 2011 r., przekazać premierowi informacje dotyczące szczególnego charakteru zadań jednostki, a także efektywności wykonywanych zadań, uzasadniające zwolnienie z obowiązku racjonalizacji zatrudnienia lub ograniczenie racjonalizacji zatrudnienia do poziomu innego niż ustalony na co najmniej 10 proc.

Ponadto minister, centralny organ administracji rządowej albo wojewoda może przekazać premierowi, w terminie do 15 maja 2011 r., rekomendacje dotyczące racjonalizacji zatrudnienia w jednostce podległej lub nadzorowanej przez tego ministra, organ albo wojewodę, uzasadniające zwolnienie tej jednostki z obowiązku racjonalizacji zatrudnienia lub ograniczenie racjonalizacji zatrudnienia w tej jednostce do poziomu innego niż ustalony w ustawie. Odpowiednio uzasadnione wnioski urzędów może uwzględnić premier przez ich wyłączenie lub ograniczenie redukcji zwolnień np. z 10 proc. do 5 proc. Musi wtedy do 31 lipca 2011 r. wydać rozporządzenie wyłączające te urzędy z obowiązywania regulacji ustawowych.

Szefowie urzędów powinni zakończyć racjonalizacje zatrudnienia w terminie do 1 stycznia 2012 r., w tym dokonać wypowiedzeń stosunków pracy w takim terminie, aby skutek w postaci ich rozwiązania nastąpił nie później niż do 1 stycznia 2012 r. Zredukowany stan zatrudnienia w urzędach powinien być zachowany przez kolejne dwa lata. Tak więc urzędy do 31 grudnia 2013 roku nie będą mogły zwiększać zatrudnienia.

Nowa ustawa zostanie rozpatrzona przez Senat.

Urząd po 10-proc. redukcji nie może zwiększać zatrudnienia przez dwa lata (od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r.)

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Ustawa z 3 grudnia 2010 r. o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011-2013.