Kiedy szef urzędu może zatrudnić cudzoziemca

O pracę w urzędzie może się ubiegać osoba, która nie ma obywatelstwa polskiego. Może to być obywatel Unii Europejskiej lub innego państwa, któremu na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo do podjęcia zatrudnienia w Polsce.

Cudzoziemiec nie może zostać zatrudniony na stanowisku związanym z bezpośrednim lub pośrednim udziałem w wykonywaniu władzy publicznej. W efekcie oznacza to, że nie może zajmować większości stanowisk urzędniczych. Czyli cudzoziemiec może głównie być zatrudniony na stanowiskach pomocniczych lub usługowych, a nie merytorycznych. Ostateczna decyzja w tym zakresie należy jednak do szefa urzędu. W przepisach nie wprowadzono kategorii stanowisk, o które mogą się ubiegać cudzoziemcy. Tak więc kierownik urzędu, np. wójt, ogłaszając nabór na wolne stanowisko w gminie, sam musi zdecydować, czy nie jest ono związane bezpośrednio lub pośrednio z udziałem w wykonywaniu władzy publicznej i funkcji służących ochronie generalnych interesów państwa. Nieco inaczej jest w służbie cywilnej. Tam dyrektor generalny urzędu za zgodą szefa służby cywilnej decyduje, o które stanowiska mogą się ubiegać osoby niemające obywatelstwa polskiego. Wymóg o niezajmowaniu stanowisk związanych z bezpośrednio lub pośrednio z udziałem w wykonywaniu władzy publicznej jest taki sam jak w samorządach.

Przepisy ustawy o służbie cywilnej oraz ustawa o pracownikach samorządowych nie zawierają procedury, na podstawie której można rozstrzygnąć, o które stanowiska mogą się ubiegać cudzoziemcy. Dlatego więc dyrektor generalny lub kierownik urzędu samorządowego, gdy będzie chciał zatrudnić cudzoziemca, to musi odpowiednio sformułować ogłoszenie o naborze. Musi w nim wpisać, że o wolne stanowisko mogą się ubiegać nie tylko obywatele polscy, ale też cudzoziemcy. Kandydat, który spełni podstawowe i formalne kryteria określone w ustawie, może przystąpić do otwartego i konkurencyjnego naboru. Oznacza to, że każdy konkurs na wolne stanowisko powinien być przeprowadzony w sposób bezstronny i dający wszystkim kandydatom takie same szanse.

Dokumentem potwierdzającym znajomość języka polskiego przez osoby niemające obywatelstwa polskiego, zarówno w służbie cywilnej, jak i w samorządach, ma być certyfikat znajomości języka polskiego na poziomie średnim ogólnym lub zaawansowanym. Jest on wydawany przez Państwową Komisję Poświadczania Znajomości Języka Polskiego. Potwierdzeniem znajomości języka może też być ukończenie studiów wyższych w języku polskim, zdanie polskiej matury lub posiadanie świadectwa do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego wydawanego przez ministra sprawiedliwości.

artur.radwan@infor.pl

Art. 5 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505).

Art. 11 ust. 2 i 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm).

Rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 23 kwietnia 2009 r. w sprawie określenia rodzajów dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego przez osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego, ubiegające się o zatrudnienie w służbie cywilnej (Dz.U. nr 64, poz. 539).