Rozrachunki dotyczą powiązań z różnymi kontrahentami

Rozrachunki z jednostkami budżetowymi stanowią szczególną formę rozliczeń jednostek samorządu terytorialnego (dalej j.s.t.) i dotyczą realizowanych przez jednostki budżetowe dochodów budżetowych oraz wydatków z tytułu środków przekazywanych tym jednostkom na realizację wydatków ujętych w ich planach finansowych.

Zakres

Rozrachunki w urzędach j.s.t. (funkcjonujących jako jednostki budżetowe) oraz w jednostkach budżetowych dotyczą powiązań z różnymi kontrahentami, w szczególności należności i zobowiązania powstają z:

wumów z odbiorcami i dostawcami,

wtytułów publicznoprawnych,

wumów z pracownikami,

wpozostałych tytułów.

Należności i zobowiązania w jednostkach budżetowych powiązane są z realizacją planów finansowych w zakresie dochodów i wydatków budżetowych oraz dochodów własnych i wydatków finansowanych z dochodów własnych.

Ujęcie w księgach

Zgodnie ze wskazówkami zawartymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia konta zespołu 2 "Rozrachunki i rozliczenia" służą do ewidencji krajowych i zagranicznych rozrachunków oraz rozliczeń. Ponadto służą także do ewidencji i rozliczeń środków budżetowych, środków europejskich i innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, wynagrodzeń, rozliczeń niedoborów, szkód i nadwyżek oraz wszelkich innych rozliczeń związanych z rozrachunkami i roszczeniami spornymi. Warto pamiętać, że ewidencja szczegółowa do kont zespołu 2 może być prowadzona według podziałek klasyfikacji budżetowej i umożliwiać wyodrębnienie poszczególnych grup rozrachunków, rozliczeń, ustalenie przebiegu ich rozliczeń oraz stanu należności, rozliczeń, roszczeń spornych i zobowiązań z podziałem według kontrahentów oraz, jeśli dotyczą rozliczeń w walutach obcych - według poszczególnych walut, a przy rozliczaniu środków europejskich również odpowiednio w podziale na programy lub projekty.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczególnych zasad rachunkowości, do ewidencji krajowych i zagranicznych rozrachunków i rozliczeń służą następujące konta zespołu 2 - Rozrachunki i rozliczenia:

w201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami",

w221 - "Należności z tytułu dochodów budżetowych",

w222 - "Rozliczenie dochodów budżetowych",

w223 - "Rozliczenie wydatków budżetowych",

w224 - "Rozliczenie dotacji budżetowych oraz płatności z budżetu środków europejskich",

w225 - "Rozrachunki z budżetami",

w226 - "Długoterminowe należności budżetowe",

w227 - "Rozliczenie wydatków z budżetu środków europejskich",

w228 - "Rozliczenie środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi",

w229 - "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne",

w230 - "Rozliczenia z budżetem środków europejskich",

w231 - "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń",

w234 - "Rozrachunki z pracownikami",

w240 - "Pozostałe rozrachunki",

w290 - "Odpisy aktualizujące należności".

Konta wskazane w załączniku nr 3 do rozporządzenia należy traktować jako standardową liczbę kont, która może być ograniczona jedynie o konta służące do księgowania operacji gospodarczych niewystępujących w jednostce albo uzupełniona o konta zgodne co do treści ekonomicznej, w tym również przy wykorzystaniu symboli kont, które nie mają zastosowania w jednostce. Konta wskazane w planach kont ujętych w załączniku mogą być dzielone na dwa lub więcej kont syntetycznych. Zakładowy plan kont powinien:

wuwzględniać ustalenia dysponenta części budżetowej lub zarządu jednostki samorządu terytorialnego dotyczące zasad grupowania operacji gospodarczych istotnych dla rodzaju działalności,

wzapewniać możliwość sporządzenia sprawozdań finansowych, sprawozdań budżetowych lub innych sprawozdań określonych w odrębnych przepisach.

Przykładowe księgowania w jednostkach budżetowych:

1. Faktury VAT za sprzedane produkty:

a) przychód netto

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 700 - "Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia"

b) podatek VAT należny w jednostkach będących podatnikami VAT

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 225 - "Rozrachunki z budżetami" (analitycznie: Podatek VAT należny)

2. Należności z tytułu kar i odszkodowań w działalności operacyjnej:

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 760 - "Pozostałe przychody operacyjne"

3. Naliczone odsetki z tytułu zwłoki w zapłacie należności:

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 750 - "Przychody finansowe"

4. Naliczone odsetki z tytułu zwłoki w zapłacie zobowiązań:

strona Wn konta 751 - "Koszty finansowe"

strona Ma konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

5. Zapłata należności gotówką do kasy:

strona Wn konta 101 - "Kasa"

strona Ma konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

6. Zapłata gotówką zobowiązania wobec dostawcy:

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 101 - "Kasa"

7. Odpisy aktualizujące należności z tytułu dostaw i usług stanowiących należności z tytułu:

a) dochodów budżetowych i dochodów własnych

strona Wn konta 760 - "Pozostałe przychody operacyjne"

strona Ma konta 290 - "Odpisy aktualizujące należności"

b) dochodów budżetu państwa (w związku z wykonywaniem zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami)

strona Wn konta 240 - "Pozostałe należności"

strona Ma konta 290 - "Odpisy aktualizujące należności"

c) przychodów funduszy celowych

strona Wn konta 853 - "Fundusze celowe"

strona Ma konta 290 - "Odpisy aktualizujące należności"

8. Należności z tytułu usług stanowiące przychody funduszy celowych:

a) wartość netto faktury

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 853 - "Fundusze celowe"

b) podatek VAT należny

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 225 - "Rozrachunki z budżetami"

9. Zobowiązania z tytułu dostaw, robót i usług, działalności finansowej z funduszy celowych oraz kary i odsetki zwiększające zobowiązania:

strona Wn konta 851 - "Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych" i 853 - "Fundusze celowe"

strona Ma konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

10. Zapłata za faktury zakupu dotyczące wydatków:

a) budżetowych:

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 130 - "Rachunek bieżący jednostki"

b) finansowanych z dochodów własnych

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 132 - "Rachunek dochodów samorządowych jednostek budżetowych"

11. Zapłata odsetek (wymagalnych) za zwłokę w zapłacie zobowiązań i kar umownych z rachunku:

a) bieżącego jednostki budżetowej

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 130 - "Rachunek bieżący jednostki"

b) dochodów własnych jednostki budżetowej

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 132 - "Rachunek dochodów samorządowych jednostek budżetowych"

12. Należności od odbiorców przejęte od zlikwidowanych (połączonych) jednostek stanowiące dochody:

a) budżetowe

strona Wn konta 221 - "Należności z tytułu dochodów budżetowych"

strona Ma konta 800 - "Fundusz jednostki"

b) własne jednostki budżetowej

strona Wn konta 201 - "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"

strona Ma konta 800 - "Fundusz jednostki"

13. Ujawnione w wyniku inwentaryzacji:

a) nadwyżki gotówki w kasie, materiałów itp.

strona Wn różnych kont aktywów

strona Ma konta 240 - "Pozostałe rozrachunki"

b) niedobory w składnikach aktywów

strona Wn konta 240 - "Pozostałe rozrachunki"

strona Ma różnych kont aktywów

14. Zapłata zobowiązań z tytułu dostaw, robót i usług po zakończeniu inwestycji:

a) ze środków na wydatki jednostki budżetowej

strona Wn konta 240 - "Pozostałe rozrachunki"

strona Ma konta 130 - "Rachunek bieżący jednostki"

b) z dochodów własnych jednostki budżetowej

strona Wn konta 240 - "Pozostałe rozrachunki"

strona Ma konta 132 - "Rachunki dochodów samorządowych jednostek budżetowych"

15. Przekazanie mienia zlikwidowanych przedsiębiorstw lub podległych jednostek spółkom do odpłatnego używania lub sprzedanego na warunkach ratalnych:

strona Wn konta 226 - "Długoterminowe należności budżetowe"

strona Ma konta 015 - "Mienie zlikwidowanych jednostek"

16. Zwrot mienia wydanego do odpłatnego używania:

strona Wn konta 015 - "Mienie zlikwidowanych jednostek"

strona Ma konta 226 - "Długoterminowe należności budżetowe"

Małgorzata Pelc

specjalista z zakresu finansów publicznych

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 128, poz. 861 z późn. zm.).