Ewidencję roszczeń spornych w jednostkach budżetowych należy prowadzić na koncie analitycznym do konta 240

Zobowiązania jednostek budżetowych z tytułu kosztów postępowania sądowego stanowią pozostałe rozrachunki. Zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: rozporządzeniem w sprawie szczególnych zasad rachunkowości) ujmowane są na koncie 240 - Pozostałe rozrachunki po stronie Ma, w korespondencji ze stroną Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne, na którym księguje się m.in. koszty postępowania spornego i egzekucyjnego.

Należy pamiętać, że na koncie 240 nie ujmuje się wydatków związanych z dochodzeniem należności na drodze sądowej, ponieważ są one zaliczane do pozostałych kosztów operacyjnych w chwili ich poniesienia. Jeżeli nastąpi zwrot wydatków przez dłużnika, księguje się je jako pozostałe przychody operacyjne na koncie 760.

Pod datą skierowania roszczenia na drogę postępowania sądowego kwotę roszczenia należy przenieść z konta rozrachunkowego dłużnika, np. 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami czy 234 - Pozostałe rozrachunki z pracownikami następująco:

wstrona Wn konta 240 "Pozostałe rozrachunki" (analitycznie: Roszczenia sporne),

wstrona Ma konto zespołu 2 "Rozrachunki i rozliczenia".

Zgodnie z par. 8 ust.1 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości, na należności dochodzone na drodze sądowej tworzone są (z pewnymi zastrzeżeniami) odpisy aktualizujące, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości.

W myśl art. 35b ust. 2 ustawy o rachunkowości odpisy aktualizujące wartość należności zaliczane są odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych, w zależności od rodzaju należności, których dotyczy odpis aktualizujący.

Utworzenie odpisu ujmuje się w księgach jednostek budżetowych w myśl zapisu: strona Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne lub 751 - Koszty finansowe, strona Ma konta 290 - Odpisy aktualizujące należności.

W zależności od wyników postępowania sądowego ewidencja roszczeń spornych może przebiegać na dwa sposoby. [schematy]

SCHEMATY

I. Sąd uznał roszczenie wierzyciela, ale dłużnik nie spłacił go i sąd skierował roszczenie do egzekucji komorniczej

@RY1@i02/2014/017/i02.2014.017.00800070h.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Przeksięgowanie należności objętej pozwem (w dacie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego): strona Wn konta 240 - Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami.

2. Opłacenie kosztów postępowania sądowego (wyciąg bankowy): strona Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 130 - Rachunek bieżący jednostki.

3. Odpis aktualizujący wartość należności dochodzonej na drodze sądowej: strona Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 290 - Odpisy aktualizujące należności;

4. Prawomocny wyrok zasądzający na rzecz wierzyciela:

a) należność główną: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 240 - Pozostałe rozrachunki;

b) odsetki za zwłokę w zapłacie: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 290 - Odpisy aktualizujące należności;

c) zwrot kosztów postępowania sądowego: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 290 - Odpisy aktualizujące należności.

5. Odpisanie należności jako nieściągalnej: strona Wn konta 290 - Odpisy aktualizujące należności, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami.

II. Sąd oddalił roszczenie wierzyciela

@RY1@i02/2014/017/i02.2014.017.00800070h.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Przeksięgowanie należności objętej pozwem (w dacie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego): strona Wn konta 240 - Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych;

2. Opłacenie kosztów postępowania sądowego (wyciąg bankowy): strona Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 130 - Rachunek bieżący jednostki.

3. Odpis aktualizujący wartość należności dochodzonej na drodze sądowej: strona Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 290 - Odpisy aktualizujące należności.

4. Przeksięgowanie kwoty roszczenia spornego na należności bezsporne: strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych, strona Ma konta 240 - Pozostałe rozrachunki.

5. Wyrok oddalający roszczenie wierzyciela i odpisanie należności uznanej za przedawnioną do wysokości objętej odpisem aktualizującym: strona Wn konta 290 - Odpisy aktualizujące należności, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami.

Małgorzata Pelc

specjalista od finansów publicznych

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).