Warto zapytać regionalne izby obrachunkowe

W ramach możliwych scenariuszy można omówić dwa bardziej typowe. Warto jednak zwrócić uwagę na jeden ich wspólny mianownik, to, że ww. osoby (m.in. wójtowie, starostowie) przede wszystkim są pracownikami, konkretnie pracownikami samorządowymi w myśl ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1260). Skoro tak, to nieodzownym elementem każdego stosunku pracy (w tym z wyboru) jest wynagrodzenie za pracę. Ńw składnik ma więc fundamentalne znaczenie, co można wywnioskować m.in. z art. 22 par. 1 i 29 par. 1 pkt 3 kodeksu pracy.

W pierwszej opcji zakładamy, że rada gminy nie podejmuje nowej uchwały w sprawie wynagrodzenia wójta – za dopuszczalne uznać można posługiwanie się dotychczasową uchwałą. Jednak taka koncepcja będzie właściwa przy założeniu, że zapisy tej uchwały nie będą w sprzeczności z nowymi stawkami określonymi ww. rozporządzeniem. W konsekwencji można przyjąć, że w zakresie niepozostającym w sprzeczności z ww. rozporządzeniem możliwe byłoby uwzględnienie postanowień dotychczasowej uchwały o ustaleniu wysokości wynagrodzenia wójta.

W drugiej opcji zakładamy, że dotychczasowa uchwała w sprawie wynagrodzenia przekracza dopuszczalne limity, a rada gminy odrzuca projekt uchwały w sprawie jego obniżenia. Jednocześnie wójt, burmistrz czy starosta samodzielnie akceptuje wypłatę świadczenia pozostającego w granicach nowego rozporządzenia. W takiej sytuacji za dopuszczalne uznać można pobieranie np. przez wójta obniżonego wynagrodzenia (do poziomu nowych stawek), tym bardziej, że czyni to w sposób dobrowolny i świadomy, odpowiadając przecież za wykonywanie budżetu gminy. W tym przypadku można mówić o tzw. dorozumianej zmianie stosunku pracy w zakresie wynagrodzenia. Oczywiście, o ile obie strony stosunku pracy będą taki stan rzeczy nieformalnie akceptować. Oznacza to tym samym, że ukształtowanie wysokości wynagrodzenia wójta może być również następstwem wzajemnych, niesformalizowanych relacji tej osoby z pracodawcą, jakim jest dla wójta urząd gminy. Kluczowa jest jednak w tym zakresie szczegółowa analiza stanu faktycznego, aby przyjąć dopuszczalność takiego rozwiązania.

Podsumowując, pracownik nie może zostać pozbawiony świadczenia, jakie mu przysługuje na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Jednak, co istotne, owo świadczenie musi być dostosowane do poziomu, jaki został wyznaczony przez nowe rozporządzenie. W obliczu istniejących niejasności interpretacyjnych w interesie danej jednostki samorządu terytorialnego jest szybkie pozyskanie stanowiska właściwej miejscowo regionalnej izby obrachunkowej, tym bardziej że opisany zakres przedmiotowy może być kontrolowany przez wspomniane izby.

W kontekście omawianego problemu warto również wspomnieć o ustawie z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1311 ze zm.). Jednostki samorządowe winny ocenić dobór sposobu postępowania do ryzyka poniesienia ewentualnej odpowiedzialności na gruncie powyższej regulacji. Kwestia odpowiedzialności za wydatkowanie środków niezgodnie z nadrzędnymi regulacjami prawnymi może być szczególnie istotna dla osób pełniących funkcje organów wykonawczych, ale i pod pewnymi warunkami również dla skarbników w tych jednostkach. Co warto jednak podkreślić, samo wystąpienie czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie oznacza automatycznie, że zostanie stwierdzona wina określonej osoby i że zostanie ona ukarana. Ważnymi czynnikiami w ocenie są również m.in. sposób postępowania i środki przedsięwzięte w celu zapobieżeniu naruszeniu. ©℗