Czy gmina musi prowadzić rejestr zwierząt

Czy do zadań własnych gminy należy trwałe znakowanie, jak również tworzenie specjalnego rejestru zwierząt w celu zapobiegania ich bezdomności?

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r. nr 106, poz. 1002 z późn. zm.) zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom należy do zadań własnych gminy. Ponadto zgodnie z art. 11a. ust. 1 tej ustawy rada gminy może w drodze uchwały przyjąć program zapobiegający bezdomności zwierząt obejmujący w szczególności sterylizację albo kastrację zwierząt, poszukiwanie nowych właścicieli zwierząt i usypianie ślepych miotów. Biorąc pod uwagę, że katalog działań określonych w ustawie nie jest zamknięty, rada gminy może dodatkowo podjąć inne działania, w tym również obowiązkowe znakowanie wszystkich psów na terenie swojej gminy, które będą miały wpływ na zmniejszenie bezdomności i zwiększenie bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W związku z tym istnieje możliwość wprowadzenia obowiązku trwałej identyfikacji i rejestracji psów zgodnie z uchwalonym przez radę gminy programem zapobiegania bezdomności zwierząt. W ramach takiego programu gmina może wprowadzić obowiązek znakowania (również poprzez wszczepienie mikroczipa) oraz prowadzić ewidencję (rejestr) oznakowanych zwierząt i ich właścicieli. Wskazane powyżej działania gmin nie mogą dać natychmiastowych efektów w postaci szybkiego zmniejszenia liczby bezpańskich psów, niemniej jednak podjęcie tych działań, nawet w ograniczonej formie limitowanej możliwościami finansowymi poszczególnych samorządów lokalnych, powinno z czasem przynieść pożądany efekt. Konsekwentna realizacja tych programów powinna zapewnić skuteczne rozwiązanie problemu bezdomnych zwierząt. W konsekwencji nie ma potrzeby wprowadzenia ustawowego obowiązku prowadzenia rejestrów i znakowania psów przez każdą gminę. Koszty poniesione na oznakowanie psów, prowadzenie rejestru oraz egzekucję obowiązku znakowania od właścicieli psów mogą znacznie przewyższyć przewidywane korzyści, tj. śledzenie losów psów przekazanych do adopcji oraz odnajdywanie właścicieli zagubionych zwierząt. Dodatkowo zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) przekazanie gminie w drodze ustawy nowych zadań własnych wymaga zapewnienia koniecznych środków finansowych na ich realizację w postaci zwiększenia dochodów własnych gminy lub subwencji.

W konsekwencji w obowiązującym stanie prawnym istnieją instrumenty prawne i administracyjne umożliwiające samorządom podejmowanie efektywnych i skutecznych działań mających na celu zmniejszenie bezdomności zwierząt domowych oraz przeciwdziałanie zagrożeniom powodowanym przez bezdomne psy. Jednocześnie nie ma konieczności zmiany przepisów ustawy w zakresie dotyczącym rozszerzenia katalogu zadań określonych w art. 11 ustawy o ochronie zwierząt, związanych z obowiązkami gminy, w tym wprowadzenia powszechnego obowiązku rejestracji i identyfikacji psów (na podstawie interpelacji nr 10069).

ŁS