W samorządzie konieczna polityka energetyczna

JAROSŁAW KAPSA

Urząd Miejski Częstochowa

Od pięciu lat Częstochowa wdraża różne rozwiązania, które składają się na lokalną politykę energetyczną. Przygotowane zostały i przyjęte cztery lata temu przez Radę Miasta Założenia planów zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. Dokument ten jest okresowo aktualizowany. Zawiera bilans potrzeb i wskazuje źródła ich zaspokajania oraz uwzględnia w tym także prognozowany rozwój miasta. W urzędzie miasta powołana została komórka odpowiedzialna za sprawy związane z efektywnością energetyczną, kierowana przez inżyniera miejskiego. Biuro inżyniera nawiązało ścisłą współpracę z Fundacją na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii FEWE. Powstała także przy prezydencie miasta Rada ds. Zrównoważonego Rozwoju Energetycznego. W Radzie obecni są naukowcy, samorządowcy i kierownicy przedsiębiorstw energetycznych. Miasto przygotowuje się do podpisania Porozumienia Burmistrzów - europejskiej deklaracji redukcji zużycia energii o 20 proc., redukcji emisji zanieczyszczeń o 20 proc. i wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych o 20 proc..

Podjęte działania, o których mowa, polecić można każdemu samorządowi: to się po prostu opłaca. Już po pierwszym roku monitorowania zużycia energii w jednostkach podległych urzędowi uzyskano - bez inwestycji, tylko na zasadzie zmian organizacyjnych - oszczędności w wysokości ponad 3 mln zł. Korzystając z powstałych obecnie możliwości, wybrano w drodze przetargu dostawcę energii dla jednostek miejskich (dotychczasowy dostawca Tauron został zastąpiony przez PKP Energetyka), co przyniosło oszczędności szacowane na 60 tys. zł. Kolejne oszczędności dzięki inwestycjom termomodernizacyjnym realizowane są w zasobach mieszkaniowych, obiektach oświatowych i innych nieruchomościach gminnych. Trwa program wymiany oświetlenia ulicznego na energooszczędne. To się opłaca, zwłaszcza wobec globalnego kryzysu finansów; inwestycje w poprawę efektywności energetycznej utrzymują miejsca pracy, a jednocześnie powodują, że utrzymanie miasta staje się tańsze.

Częstochowa z uwagą też traktuje wszelkie pomysły pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł ciepła. Lokalna firma ciepłownicza, należąca do fińskiej spółki Fortum, realizuje wartą 400 mln zł inwestycje umożliwiającą pozyskanie zielonej energii. Biogaz wykorzystany jest energetycznie w miejskiej oczyszczalni ścieków i na miejskim składowisku odpadów. Specjalny system grantów stanowi zachętę dla indywidualnych właścicieli domów, by tradycyjny system grzewczy zastępowali solarnym.

Polityka Częstochowy wpisuje się więc już w zamierzenia określone w dokumencie rządowym. Widzimy też w rządowych założeniach cenne uzupełnienie. Istotne może być wprowadzenie obowiązku przygotowywania wojewódzkich i powiatowych planów zaopatrzenia w energię, ciepło i gaz. Ograniczenie tego do poziomu gminy jest niespójne z planami rozwoju firm energetycznych obejmujących poziom regionu. Szczególnie istotne tu może być uzyskanie wpływu samorządów na planowanie rozwoju linii przesyłowych, zwiększa to szanse na poprawę bezpieczeństwa energetycznego. Samorządy, mając wpływ na planowanie, dążyć też będą konsekwentniej do poprawy transgranicznej współpracy energetycznej.

Pewne wątpliwości budzi w prezentowanych założeniach obietnica biogazowych Orlików, programu wspierającego budowę biogazowni w każdej gminie. Wsparcie dla energetyki z odnawialnych źródeł energii powinno mieć charakter systemowy, a nie propagandowy. W zależności od uwarunkowań danej gminy można tam inwestować w biogazownie, ale także w rozwój energetyki solarnej, geotermalnej, wodnej czy wiatrowej. Decydować o tym powinien zdrowy rozsądek.