Nowe obowiązki gmin dotyczące recyklingu

@RY1@i02/2011/231/i02.2011.231.08800020b.802.jpg@RY2@

Marcin Mykowski radca prawny, specjalista prawa energetycznego i ochrony środowiska, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Toruniu

Od 1 stycznia 2012 r. gminy będą miały wiele nowych obowiązków. Nowelizacja ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach stanowi, że gminy mają zapewnić osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowanie do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 3 ust. 1 pkt 7). Gminy mają także udostępnić informacje o osiągniętych w danym roku kalendarzowym wymaganych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do punktów składowania.

Definicji recyklingu w komentowanej ustawie próżno szukać. Znajdziemy ją w ustawie z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Jednak z mocy art. 1a ustawy o utrzymaniu czystości ustawę o odpadach należy stosować w sprawach dotyczących postępowania z odpadami komunalnymi. Dokonując zatem wykładni gramatycznej ustawy o utrzymaniu czystości, uregulowania dotyczące recyklingu odnoszą się wyłącznie do odpadów komunalnych. Tymczasem ustawa o odpadach wprowadza swoistą hierarchię pojęć: odzysk, recykling i recykling organiczny. Odzysk to wszelkie działania niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy o odpadach. Recykling z kolei to taki odzysk, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, w tym też recykling organiczny, z wyjątkiem odzysku energii. Wreszcie recykling organiczny to obróbka tlenowa, w tym kompostowanie, lub beztlenowa odpadów, które ulegają rozkładowi biologicznemu w kontrolowanych warunkach przy wykorzystaniu mikroorganizmów, w wyniku której powstaje materia organiczna lub metan. Przy czym składowanie na składowisku nie jest traktowane jako recykling organiczny.

Innymi słowy, w rozumieniu ustawy o odpadach każdy recykling organiczny jest recyklingiem, zaś każdy recykling jest odzyskiem. Jeżeli natomiast odpad nie jest komunalny, to proces jego odzysku nie stanowi recyklingu. Czym zatem jest odpad komunalny? Przede wszystkim jest odpadem. Substancja lub przedmiot uzyskuje status odpadu wskutek pozbywania się, które może być działaniem faktycznym, zamierzonym bądź nakazanym. Odpad komunalny jest odpadem powstającym w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpadem niezawierającym odpadów niebezpiecznych pochodzącym od innych wytwórców odpadów, który ze względu na swój charakter lub skład jest podobny do odpadu powstającego w gospodarstwach domowych. W definicji legalnej odpadów komunalnych nie mieszczą się odpady budowlane (gruz), por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2011 r.,II SA/ Po 707/ 10.

Proces recyklingu wpisany jest w ogólne zasady ochrony środowiska. Jeśli nie uda się zapobiec powstaniu odpadów, należy poddać je odzyskowi. Zatem recykling jako rodzaj odzysku jest drugim etapem postępowania z odpadami. Jako warunek ustawa stawia zgodność z zasadami ochrony środowiska zdefiniowanymi w ustawie z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Przepisy dotyczące recyklingu trzeba zatem odczytywać łącznie z ustawą o odpadach.

JKG