Trzeba stworzyć rynek selektywnego zbierania odpadów

Prawidłowa realizacja celów ustawy może zapewnić wypełnienie obowiązków wynikających z dyrektyw unijnych, czyli stworzenie do 2015 r. rynku selektywnego zbierania odpadów. Jak poinformowało Ministerstwo Środowiska, nasz kraj jest zobowiązany do osiągnięcia odpowiednich poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych do składowania. Do 16 lipca 2013 r. powinno to być nie więcej niż 50 proc., a do 16 lipca 2020 r. - nie więcej niż 35 proc. Ponadto Polska musi osiągnąć odpowiednie poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia oraz odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła (do 31 grudnia 2020 r. powinno to być 50 proc.), a także innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych (do 31 grudnia 2020 r. - 70 proc.).

Regulaminy utrzymania czystości

W związku z tym regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy powinny swoimi zapisami zachęcać i zapewniać osiągnięcie wymienionych celów - wskazano w stanowisku Ministerstwa Środowiska wydanym w związku z ustalonymi zasadami segregowania odpadów. Gminy powinny zapewnić pozyskanie surowców o jak najlepszej jakości, ale bez nadmiernych obciążeń dla mieszkańców i środowiska (np. bez zużycia wody do mycia określonych rodzajów odpadów). Dlatego też należy zwrócić uwagę, że brak jest technologicznego uzasadnienia wprowadzania dodatkowych wymagań dla mieszkańców dotyczących np. mycia odpadów opakowaniowych przed ich umieszczeniem w pojemnikach, szczególnie w sytuacji gdy takie wymagania nie są stawiane przez podmioty przetwarzające odpady.

Ponadto w ramach ułatwienia pozbywania się przez mieszkańców odpadów spółdzielnie i wspólnoty mogą wykorzystać zsypy do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych. Wówczas możliwe jest podjęcie decyzji o wrzucaniu do zsypów np. odpadów zmieszanych. Z kolei odpady zebrane selektywnie mieszkańcy znosiliby do odpowiednich pojemników ustawianych dla nich w najbardziej dogodnych i ogólnie dostępnych miejscach.

Zasady optymalnej segregacji

Ministerstwo Środowiska (MŚ) wskazuje, że najlepszym sposobem segregowania odpadów jest ich odseparowanie w oddzielnych pojemnikach. Do pojemników przeznaczonych na papier należy wrzucać m.in. gazety i czasopisma, torebki papierowe, katalogi, prospekty, papier szkolny i biurowy, foldery, opakowania z papieru lub tektury, książki i zeszyty oraz papier pakowy. Nie powinno się natomiast wrzucać do tych pojemników papierów powlekanych folią i kalkę, kartonów po mleku i napojach, pieluch jednorazowych i podpasek, pampersów i podkładek, worków po nawozach, cemencie i innych materiałach budowlanych, tapet, a także innych odpadów komunalnych (w tym niebezpiecznych).

Z kolei do tworzyw sztucznych i metali zalicza się m.in.: butelki po napojach, opakowania po chemii gospodarczej, kosmetykach (np. szamponach, proszkach, płynach do mycia naczyń itp.), opakowania po produktach spożywczych, plastikowe zakrętki, styropian, plastikowe torebki, worki, reklamówki i inne folie, plastikowe koszyczki po owocach i innych produktach, puszki po napojach, sokach, folia aluminiowa, puszki z blachy stalowej po żywności (konserwy), złom żelazny i metale kolorowe, metalowe kapsle z butelek, zakrętki słoików i innych pojemników, a także kartoniki po mleku i napojach (wielomateriałowe odpady opakowaniowe).

Ministerstwo Środowiska wyjaśniło, że nie powinno się wrzucać do tworzyw sztucznych i metali m.in.: strzykawek i innych artykułów medycznych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych, nie opróżnionych opakowań po lekach i farbach, lakierach i olejach, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a także innych odpadów komunalnych (w tym niebezpiecznych). Ponadto zaleca się, aby zgnieść tworzywa sztuczne przed wrzuceniem do worka.

Do odpowiednich pojemników

Do pojemników przeznaczonych na szkło opakowaniowe należy wrzucać m.in. butelki po napojach alkoholowych, butelki i słoiki szklane po napojach i żywności oraz szklane opakowania po kosmetykach. Natomiast nie powinno się tam wrzucać szkła stołowego - żaroodpornego, ceramiki, doniczek, zniczy z zawartością wosku, żarówek i świetlówek, szkła kryształowego, reflektorów, nie opróżnionych opakowań po lekach, olejach, rozpuszczalnikach, termometrów i strzykawek, monitorów i lamp telewizyjnych, szyb okiennych i zbrojonych, szyb samochodowych, luster i witraży, fajansu i porcelany, a także innych odpadów komunalnych (w tym niebezpiecznych). Zaleca się, aby wrzucać opakowania opróżnione z produktu, bez zakrętek i starać się nie tłuc szkła.

Z kolei do odpadów zielonych (roślinnych) zalicza się m.in. gałęzie drzew i krzewów, liście, kwiaty i skoszoną trawę, trociny i korę drzew, a także owoce, warzywa itp. Nie powinno się wrzucać do odpadów zielonych (roślinnych), np. kości zwierząt, mięsa i padliny zwierząt, oleju jadalnego, drewna impregnowanego, płyt wiórowych, leków, odchodów zwierząt, popiołu z węgla kamiennego czy innych odpadów komunalnych (w tym niebezpiecznych).

Pozostałe odpady powinny trafić do pojemnika na odpady zmieszane. Jeśli będzie ich mniej, obniżymy koszty i przyczynimy się do poprawy stanu środowiska - zaznaczono w wyjaśnieniach MŚ. Jednocześnie podkreślono, że najmniej preferowanym sposobem selektywnego zbierania, m.in. ze względu na dodatkowe koszty związane z późniejszym zagospodarowaniem odpadów, jest gromadzenie odpadów komunalnych w dwóch pojemnikach (podział na odpady tzw. suche i mokre).

Krzysztof Tomaszewski