Gdyński Urban Lab. Tak się zmienia miasto

Michał Guć, wiceprezydent Gdyni ds. innowacji, opisuje założenia Urban Labu:

– Od lat o najważniejszych dla gdynian tematach decydujemy w dialogu z nimi. Tak wypracowaliśmy choćby gdyński standard usług opiekuńczych, tak powstały zapisy Gminnego Programu Rewitalizacji czy model działania uruchomionych w ubiegłym roku Centrów Sąsiedzkich Przystań. Cztery niedawne procesy konsultacyjne zaangażowały tysiące mieszkańców, a nowa formuła budżetu obywatelskiego zaowocowała rekordową liczbą ponad 340 zgłoszonych projektów dzielnicowych. Czujemy, że w rozmowie o Gdyni nadszedł czas na nowe otwarcie. Stąd decyzja o ubieganie się o ministerialne środki na uruchomienie Urban Labu, dzięki któremu gdyńska partycypacja wejdzie na nowy poziom. Urban Lab to przestrzeń spotkań oraz współdziałania wszystkich zaangażowanych w życie miasta i chętnych do wspólnej pracy nad tym, żeby stale podnosić jakość życia. Działalność rozpoczął w marcu, dzięki pozyskaniu prawie 3,5 mln złotych z Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju. W inauguracyjnej dwugodzinnej debacie, która odbyła się w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym Gdynia, gdzie Urban Lab ma swoją siedzibę, uczestniczyli reprezentanci władz miasta i działających w Gdyni stowarzyszeń aktywistów.

Gdyński Urban Lab to pierwsze tego typu miejsce w Polsce. Prowadzi go Laboratorium Innowacji Społecznych – jednostka Urzędu Miasta realizująca działania angażujące mieszkańców, włączające ich we współdecydowanie i inicjowanie zmian.

– Naszą misją jest poszukiwanie i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań podnoszących jakość życia, a działalność Urban Labu doskonale się w nią wpisuje – zauważa Aleksandra Markowska, dyrektor Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni.

Jak w praktyce działa Urban Labu? Grupa ekspertów diagnozuje problem stanowiący wyzwanie dla miasta. Przy szerokiej współpracy z różnymi środowiskami tworzy dla niego potencjalne rozwiązanie, wprowadza je w życie i – na ostatnim etapie – ocenia efekty.

– Chcielibyśmy, aby dzięki ciekawym pomysłom każdy mógł przyczyniać się do zmian w naszym mieście i z nich czerpać – mówił Michał Guć, inaugurując działalność Urban Labu. – By mieli Państwo poczucie, że bycie w tym miejscu i uczestnictwo w procesie – bo to nie tylko miejsce, ale i pewien sposób myślenia o mieście – faktycznie przyczynia się do zmian na lepsze, do tego, co nazywamy podnoszeniem jakości życia. Mamy nadzieję, że to, co się uda osiągnąć w Gdyni, dzięki Urban Labowi będzie rozpowszechniane jako dobra praktyka w innych samorządach.

Działanie gdyńskiego Urban Labu zaplanowano na trzy lata, z możliwością wydłużenia na dwa kolejne. Co roku jego prace będą się koncentrować wokół innego zagadnienia. W roku 2019 jest to szeroko pojęta partycypacja.

– Będziemy się zastanawiać, jak ją wzmocnić, jak sprawić, by narzędzia współdecydowania działały bardziej efektywnie, jak zachęcić do większego zaangażowania w życie społeczne rady dzielnic czy organizacje pozarządowe – zapowiada Michał Guć. – Ten temat wskaże nam także dobre praktyki dla samego Urban Labu. Istnieje on i działa tak efektywnie, jak efektywnie działają włączeni w jego pracę mieszkańcy, urzędnicy, radni, przedstawiciele trzeciego sektora, eksperci i wszyscy inni, którym zależy na wspólnej przestrzeni: mieście, Gdyni.

Zadaniem Urban Labu jest budowanie zaufania między podejmującymi decyzje, a tymi, których one dotyczą, poprzez włączenie wszystkich stron w pracę. Każde rozwiązanie stworzone zostanie we współpracy międzysektorowej. Wspólna praca trwać będzie tak długo, aż mieszkańcy, urzędnicy, przedstawiciele trzeciego sektora czy inne zaangażowane w nią strony zgodzą się, że efekty warto spróbować wdrożyć, wspierać i promować. Włączając w prace nad rozwiązaniami różne grupy społeczne, Urban Lab będzie też edukował. Nauczy spojrzenia z różnych perspektyw czy określenia hierarchii potrzeb. Pomoże zrozumieć, dlaczego pewnych działań nie da się wdrożyć, a dlaczego na niektóre nie ma środków. Tematy na kolejne 12 miesięcy działania Urban Labu wyznacza grupa strategiczna. W ramach zespołu tematycznego przedstawiciele i przedstawicielki interesariuszy miejskich będą pracować nad rozwiązaniami w skali makro, czyli systemowymi zmianami na poziomie polityk miejskich.

W tym roku działanie Urban Labu obejmie także platformę komunikacji i współdecydowania – internetowy system dialogu między mieszkańcami i mieszkankami a zarządzającymi miastem. Grupy eksperckie będą pracowały nad rozwiązaniami w tym zakresie, a także nad m.in. praktycznymi narzędziami teleinformatycznymi wdrażanymi w Gdyni na podstawie doświadczeń samorządów z Hiszpanii. Na potrzeby miasta zaadaptowane zostaną platforma Consul z Madrytu lub Decidim z Barcelony, które umożliwiają budowanie szerokiego dialogu społecznego na rozległym polu tematycznym. Wybrane narzędzie będzie rozwijane podczas warsztatów dla specjalistów IT. Na tym jednak nie koniec. W ramach Urban Labu działać będzie Inkubator Innowacji otwarty dla każdego, kto ma pomysł na poprawę sytuacji w mieście. Innowatorzy skupią się na mniejszych, doraźnych interwencjach w określonej tematyce. Na wsparcie i narzędzie potrzebne do stworzenia prototypu innowacji liczyć może 20 innowatorów. 10 otrzyma dofinansowanie i możliwość jego przetestowania. Przestrzeń Urban Labu to także miejsce warsztatów, projekcji, prelekcji i spotkań dla mieszkańców.