Nowoczesne płatności w transporcie publicznym

Maciej Mironiuk, Senior Manager, Transit implementation CEE, Visa

Postępująca urbanizacja i rozwój miast powodują, że stworzenie oferty transportowej jest dla samorządów i organizatorów transportu coraz większym wyzwaniem. Zmieniają się też potrzeby mieszkańców – poza korzystną ceną i wygodą danego rozwiązania interesują ich także jakość procesu zakupowego oraz konsekwencje dla środowiska. Między innymi z tych powodów przy projektowaniu nowoczesnych systemów mobilności, w tym płatności za usługi miejskie, np. transport publiczny, parkowanie czy rowery miejskie, tak istotna jest aktywna współpraca między instytucjami publicznymi, prywatnymi i samymi klientami usług miejskich.

Gdzie w tym rola dla organizacji płatniczej?

Nowoczesne systemy transportowe, projektowane zgodnie z ideą zintegrowanego transportu, powinny uwzględniać cyfrowe formy płatności. Konsument oczekuje, żeby proces płatności był szybki, łatwy i bezpieczny. Podróż powinna być natomiast płynna, co przejawia się w optymalnym połączeniu różnych sposobów przemieszczania się. W transporcie miejskim oznacza to zastąpienie tradycyjnych nośników biletu (jak bilet papierowy czy karta miejska) rozwiązaniami opartymi na koncie pasażera i płatnościach cyfrowych bezpośrednio w pojeździe, za faktyczne przejazdy, np. przejechaną liczbę przystanków. Visa dostarcza technologię, która umożliwia wprowadzenie takich nowoczesnych rozwiązań płatniczych wychodzących naprzeciw oczekiwaniom pasażerów. Pomagamy także lokalnym władzom w zrozumieniu korzyści wynikających z implementacji płatności cyfrowych, w ich zaprojektowaniu i skutecznym wdrożeniu. Pod koniec 2017 r. uruchomiliśmy program Visa Global Transit Solutions, którego celem jest właśnie ułatwienie wprowadzania płatności zbliżeniowych w komunikacji miejskiej i ich popularyzacja wśród pasażerów w miastach na całym świecie, w tym w Polsce. Warto podkreślić, że Polska jest europejskim liderem pod względem akceptacji płatności zbliżeniowych. To sprzyja wprowadzaniu takiej właśnie formy płatności także w komunikacji miejskiej. Naszym nadrzędnym celem w rozwiązaniach dla transportu jest szybsza i bezpieczniejsza obsługa pasażerów różnych środków komunikacji – podróżujących samochodem, lecących samolotem na wakacje czy dojeżdżających do pracy komunikacją miejską.

Co zyskują podróżni dzięki płatnościom bezgotówkowym?

Przede wszystkim wygodę. Pasażer postrzega transport jako usługę. Jest przyzwyczajony, że gdy idzie do sklepu, to robi zakupy i na koniec płaci. Dążymy do tego, żeby przy korzystaniu z usług transportowych było podobnie jak w codziennych transakcjach zbliżeniowych, których możemy dokonywać w setkach tysięcy punktów handlowo-usługowych w Polsce. Jak pokazały wyniki badania „Przyszłość transportu: mobilność w dobie megamiast” z 2018 r., które Visa przeprowadziła z Uniwersytetem Stanforda na grupie 19 384 konsumentów z 19 krajów, najczęstszym powodem niezadowolenia użytkowników komunikacji miejskiej z procesu płatności za przejazdy jest jego skomplikowanie. Okazało się, że gdyby płatność za te usługi była prostsza, korzystanie z nich zwiększyłoby się o ponad 20 proc. Niemal połowa respondentów uważa natomiast, że problemem jest konieczność posiadania różnych rodzajów biletów na różne środki transportu. Dane te dotyczą Warszawy i Krakowa – dwóch polskich miast uwzględnionych w badaniu.

Co na takich nowoczesnych płatnościach zyskają samorządy?

Po pierwsze są to korzyści finansowe – wprowadzenie płatności elektronicznych do transportu może przyczynić się do redukcji kosztów związanych z dystrybucją biletów i poborem opłat w transporcie publicznym. Z raportu „Cashless Cities” przygotowanego w 2017 r. przez przez Roubini ThoughtLab na zlecenie Visa wynika, że średni koszt dystrybucji biletów opartych o papier i gotówkę pochłania 14 proc. przychodów operatorów transportu. Przy wykorzystaniu płatności cyfrowych ten odsetek zmniejsza się do 4 proc.

Nie bez znaczenia są też kwestie ekologiczne, np. drzewa, które trzeba przeznaczyć na produkcję papierowych biletów. Płatności cyfrowe za przejazdy są też źródłem cennych informacji, bo digitalizacja danych o przejazdach umożliwia ich analizę, a co za tym idzie – dokładniejsze informacje o potokach pasażerskich, które pozwalają na lepsze dopasowanie oferowanych usług.

Na co, na podstawie doświadczeń Visa we wdrażaniu płatności elektronicznych w transporcie publicznym, miasta, które dopiero myślą o wprowadzeniu nowoczesnych systemów płatności w komunikacji, powinny zwrócić szczególną uwagę?

Do każdego wdrożenia należy podejść indywidualnie, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań. Prywatne firmy działające w obszarze płatności cyfrowych mogą wnieść swoją wiedzę ekspercką, jednak nawet wieloletnie doświadczenie nie zastąpi specyficznej wiedzy, którą dysponują organizatorzy transportu miejskiego. Wśród rekomendacji Visa i Uniwersytetu Stanforda znalazła się konieczność inwestycji w transmisję danych. Infrastruktura przesyłu danych stałej dostępności to fundament dla rozwiązań technologicznych spełniających oczekiwania konsumentów. Opracowując rozwiązania dla transportu, trzeba też pamiętać o uwzględnieniu potrzeb osób starszych lub mających ograniczony dostęp do usług finansowych, co pozwoli zapobiec wykluczeniu niektórych grup społecznych.

Materiał powstał we współpracy z VISA