Są już standardy dla monitoringu

Karta Demokratycznego Zastosowania Monitoringu Wizyjnego to pierwszy, dostępny w języku polskim, kompletny zbiór standardów działania systemów CCTV (Closed Circuit Televison). Obowiązujące przepisy są rozproszone i nie nadążają za technicznymi możliwościami tych systemów.

Karta Demokratycznego Zastosowania Monitoringu Wizyjnego została opracowana z inicjatywy European Forum for Urban Security (EFUS) i partnerów z całej Europy. EFUS działa od 1987. Skupia 300 miast i ekspertów zajmujących się bezpieczeństwem przestrzeni miejskiej i jest wspierany przez Radę Europy. Karta nie jest obligatoryjna, ale jest próbą samoregulacji działania systemów CCTV. Warto się jej dokładnie przyjrzeć, ponieważ zawarte w niej standardy pozwalają: po pierwsze - stworzyć skuteczny system monitoringu wizyjnego, po drugie - zapewnić mieszkańców, że ich obywatelskie prawa i wolności nie są naruszane przez kamery.

Karta zawiera siedem zasad: legalności, niezbędności (w tym celowości), proporcjonalności, przejrzystości, odpowiedzialności, niezależnej kontroli i udziału obywateli (partycypacji). Większość z nich wynika z art. 8 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zasady legalności i celowości są obecne również w Konstytucji RP. Dzięki temu gminy mogą publicznie deklarować, że system monitoringu wizyjnego działa zgodnie z europejskim i polskim prawem. Zyskuje też pewność, że system będzie skuteczny. Monitoring ma precyzyjnie zdefiniowane cele - jest instalowany do zwalczania konkretnych problemów. Personel to zespół przeszkolonych profesjonalistów. Miasto po analizie różnych rozwiązań wskazuje, że system CCTV, na określonym obszarze, jest najlepszym narzędziem do rozwiązania występujących problemów w zakresie bezpieczeństwa. Rozbudowując system, miasto może mieć pewność, że utrzyma wysokie standardy i będzie realizować przyjętą politykę na rzecz bezpieczeństwa. Wprowadzając kartę miasto ogranicza ryzyko, że system nie zadziała. Zauważmy, mimo że minęło już prawie 10 lat, wiele osób wciąż pamięta pobicie młodego człowieka pod kamerą w Łodzi. W analogicznej sytuacji miasto będzie zabezpieczone przed zarzutami o niedopełnienie obowiązków i przed roszczeniami poszkodowanych. Skuteczny system monitoringu wizyjnego, działający według wysokich standardów, to również świetna promocja miasta wśród mieszkańców i na zewnątrz. Są oni bezpieczni i mogą być przekonani, że ich obywatelskie wolności są chronione. Mogą mieć pewność, że kamery nie zaglądają im do okien, że operatorzy nie przyglądają się im ze względu na ich kolor skóry, urodę czy przekonania. Gdyby znaleźli się na nagraniu w roli sprawcy lub ofiary, będzie ono przekazane wyłącznie uprawnionym osobom - nie pojawi się np. w serwisach internetowych. Dzięki tabliczkom informacyjnym w strefach nadzorowanych przez kamery, mieszkańcy mogą łatwo dowiedzieć się do kogo się zgłosić, gdyby zostali poszkodowani.

Niechęć wobec systemów CCTV pojawia się wtedy, gdy mieszkańcy nie mają wpływu na to, czy i gdzie są obserwowani. Karta wprowadza mechanizmy konsultacji społecznych. Mieszkańcy decydują, czy operatorzy będą dbać o ich bezpieczeństwo np. w parku, podczas pikniku. Zasada niezależnej kontroli - audyt, zachęca miasto do regularnego sprawdzania, czy miejski monitoring wizyjny spełnia przyjęte standardy. Karta proponuje, żeby w grupie audytorów byli mieszkańcy, żeby naocznie przekonali się, że działania personelu opierają się na profesjonalizmie i ograniczają do przyjętych celów. Karta opiera się na unijnej zasadzie zrównoważonego rozwoju. Zachęca do odpowiedzialnego rozwijania systemu monitoringu wizyjnego - zwiększając liczbę kamer, konieczne jest zapewnienie dodatkowych operatorów, patroli, wysokiej jakości organizacji i zarządzania. Karta wprowadza też niestosowane w Polsce zasady niezależnej kontroli i transparentności. Bywa to trudne do zrozumienia przez przedstawicieli służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, ale większe zaangażowanie mieszkańców i lepsza komunikacja z nimi przekładają się na skuteczniejsze wykorzystanie miejskiego systemu CCTV.

@RY1@i02/2011/198/i02.2011.198.20700020c.803.jpg@RY2@

Paweł Wittich, Akademia Monitoringu Wizyjnego

AM