Czy podatnik może być skazany za popełnienie przestępstwa przed wydaniem decyzji podatkowej

adwokat w Kancelarii DLA Piper

@RY1@i02/2010/051/i02.2010.051.086.016b.001.jpg@RY2@

Tomasz Rudyk, adwokat w Kancelarii DLA Piper

Na szczęście taka sytuacja znalazła już swoje rozstrzygnięcie w orzecznictwie. Na przykład Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowieniem z 17 czerwca 2009 r. (sygn. akt II AKz 334/09) stwierdził, że finalna decyzja dyrektora urzędu kontroli skarbowej, która zapadła po uprawomocnieniu się wyroku skazującego za czyn z art. 56 par. 2 k.k.s. (oszustwo podatkowe), a stwierdzająca prawidłowość rozliczenia podatkowego spółki skazanego, stanowi nowy fakt w rozumieniu art. 540 par. 1 pkt 2 k.p.k. wskazujący na to, że skazany nie popełnił przestępstwa, za które został skazany.

Cytowany w sentencji postanowienia przepis k.p.k. stanowi, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, wskazujące na to, że:

a) skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze,

b) skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary,

c) sąd umorzył lub warunkowo umorzył postępowanie karne, błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu.

W omawianym przypadku sąd apelacyjny stwierdził, że wydanie przez organ podatkowy decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie pierwotnie zadeklarowanej przez skazanego w zeznaniu podatkowym stanowi istotny fakt, noszący przy tym cechę nowości w stosunku do stanu sprawy w momencie prawomocnie zakończonego postępowania.

Zobowiązanie podatnika z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych powstaje z mocy prawa w momencie zaistnienia stanu faktycznego, z którym ustawa łączy powstanie tego zobowiązania. To sam podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia i wykazania w deklaracji kwoty należnego podatku. Dopiero w razie stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu podatnika organy podatkowe podejmują określone przepisami prawa działania, zmierzające do określenia zgodnej z prawem wysokości zobowiązania. Wskazane czynności kończą się zaś zazwyczaj wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania. Decyzja ta jest jednocześnie podstawą dla ustalenia, czy nastąpiło zdarzenie faktyczne, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, a zatem ma istotne znaczenie w postępowaniu karnym skarbowym, również o czyn z art. 56 par. 2 k.k.s.

Tak więc sąd apelacyjny uznał, że decyzja organu podatkowego ma taką samą wagę jak określone w art. 8 par. 2 k.p.k. prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny, którymi sąd rozstrzygający sprawę jest jednak związany. W związku z tym pocieszające dla podatników jest to, że zakończenie postępowania karnego skarbowego powinno być uzależnione od wcześniejszego zakończenia postępowania podatkowego.

(EM)