Czy powinno nastąpić umorzenie procesu

Czytelnik jest studentem prawa.

- Ostatnio na zajęciach z procedury karnej prowadzący dał nam do rozwiązania kazus, w którym przedstawił sprawę karną, w której doszło do zbiegu przesłanek do umorzenia sprawy z powodu przedawnienia i przesłanek do uniewinnienia. Co powinien zrobić sąd - pyta pan Adam z Poznania.

W wypadku stwierdzenia zbiegu negatywnych przesłanek procesowych, określonych w art. 17 par. 1 pkt 1 i 2 kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) oraz art. 17 par. 1 pkt 6 k.p.k., sąd powinien umorzyć postępowanie ze względu na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia. Zasada ta nie ma jednak zastosowania wówczas, gdy zbieg tych przesłanek zostanie stwierdzony dopiero po przeprowadzeniu dowodów i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych.

Dochodzi wówczas do zbadania podstaw odpowiedzialności oskarżonego i w takiej sytuacji sąd powinien podjąć decyzję odnoszącą się do braku tych podstaw, a więc wydać wyrok uniewinniający, a nie umarzający postępowanie z powodu przedawnienia. SN wskazywał już, że postępowanie należy umorzyć w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie karalności, ale tylko wtedy, gdy nie ma od razu podstaw do uniewinnienia oskarżonego z braku czynu lub braku znamion czynu jako wykroczenia (przestępstwa) albo braku winy.

Umorzenie z racji przedawnienia wchodzi też zawsze w rachubę, gdyby kwestie istnienia czynu, jego znamion i odpowiedzialności wymagały dalszego dowodzenia, gdyż postępowaniu w tej materii stoi już na przeszkodzie przedawnienie.

adam.makosz@infor.pl

Postanowienie SN z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I KZP 27/10.