Zakaz uprawy konopi na własny użytek jest zgodny z konstytucją

Po długiej debacie na temat konieczności penalizacji posiadania nawet niewielkiej ilości marihuany, jak i upraw konopi na własny użytek Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisy przewidujące karalność tych czynów są zgodne z ustawą zasadniczą.

W skardze konstytucyjnej skierowanej do TK pełnomocnicy skazanego za uprawianie kilku krzaków marihuany, dowodzili, że art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (przewidujący odpowiedzialność karną za posiadanie narkotyków), jak i art. 63 tej ustawy (sankcjonujący uprawę), w zakresie, w jakim odnoszą się do konopi innych niż włókniste, są niezgodne z konstytucją. Zarówno posiadanie, jak i uprawa niewielkiej ilości marihuany są zagrożone karą do trzech lat więzienia.

Skarżący podnosił, że kryminalizowane jest uprawianie konopi bez względu na wielkość uprawy i niezależnie od tego, czy jest przeznaczona na użytek własny. Zarzucał, że przepisy w sposób nieproporcjonalny ingerują w prawo do prywatności (art. 31 ust. 3 w zw. z art. 47), naruszają wolność sumienia i wyznania (art. 53 konstytucji), ograniczają prawo do ochrony zdrowia (art. 68), a nawet zakaz poniżającego traktowania i karania (art. 40).

Ustawa przewiduje kontratyp w postaci art. 62a, który pozwala prokuratorowi umorzyć postępowanie nawet przed jego wszczęciem, w przypadku gdy osoba jest oskarżona o posiadanie niewielkiej ilości narkotyków na własny użytek. Takiej możliwości nie ma zaś w stosunku do osoby uprawiającej marihuanę na własny użytek.

Artykuły 62 i 63 ustawy odnoszą się zarówno do posiadania nieznacznej, jak i znacznej ilości narkotyków, więc TK ograniczył się do stwierdzenia ich zgodności tylko w zakresie, w jakim mowa o niewielkiej ilości. Uznał, że zarówno art. 62 ust. 1, jak 63 ust. 1 są zgodne z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 47, oraz umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.

Zdaniem trybunału, choć penalizacja posiadania narkotyków jest ingerencją w prawo do prywatności, to jest to uzasadnione troską o zdrowie publiczne, jednostki i porządek społeczny. Jednocześnie sędziowie zdecydowali się wydać postanowienie sygnalizacyjne, w którym zasugerowali ustawodawcy konieczność wyłączenia z odpowiedzialności karnej stosowania marihuany do celów medycznych.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok TK z 4 listopada 2014 r., sygn. akt. SK 55/13.