Kuratorzy małoletnich pokrzywdzonych przestępstwem powinni być przygotowywani do swojej roli

Ustawodawca powinien wprowadzić unormowania, które określiłyby kompetencje osób mogących pełnić funkcję kuratora procesowego dla dziecka pokrzywdzonego w wyniku przestępstwa popełnionego przez rodzica - zasygnalizował wczoraj Trybunał Konstytucyjny.

Skargi konstytucyjne, którymi wczoraj zajmował się trybunał przy drzwiach zamkniętych, dotyczyły zasad ustanowienia kuratora celem wykonywania praw małoletniego pokrzywdzonego przestępstwem. Chodziło o sytuację, w której jeden z rodziców wyrządził krzywdę dziecku. Artykuł 51 par. 2 kodeksu postępowania karnego określa, że w takim przypadku prawa małoletniego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 98 i 99 wskazuje zaś, kiedy rodzice nie mogą reprezentować swojego dziecka, m.in. przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem. W takich sytuacjach, jeżeli żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, reprezentuje je kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy.

Po zbadaniu tych zasad Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w zakresie, w jakim przepisy te wyłączają możliwość wykonywania przez rodzica małoletniego - działającego w charakterze przedstawiciela ustawowego - praw tego małoletniego jako pokrzywdzonego w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko drugiemu z jego rodziców i wprowadzają obowiązek ustanowienia w tym celu kuratora, są zgodne z ustawą zasadniczą.

Jednocześnie sąd konstytucyjny podjął postanowienie sygnalizacyjne, w którym przedstawił Sejmowi uwagi dotyczące niezbędności podjęcia działań ustawodawczych. Powinny one zmierzać do usunięcia nieprawidłowości w postępowaniach karnych, w których osoby małoletnie pokrzywdzone w wyniku przestępstwa rodzica lub rodziców reprezentowane są przez kuratora ustanowionego przez sąd opiekuńczy. Trybunał uznał, że potrzebne jest wprowadzenie unormowań, które określiłyby kompetencje osób mogących pełnić funkcję kuratora procesowego dla dziecka w tego typu sprawach oraz obowiązek informowania rodzica o przebiegu postępowania. Wytknął bowiem, że w innych krajach kuratorzy ustanawiani w takich przypadkach dla małoletnich są do tego specjalnie przygotowani.

- Uważam, że uregulowanie kwestii kompetencji kuratorów, którzy mają gwarantować prawa dziecka przed sądem, jest niezbędnym krokiem zmierzającym do zapewnienia dobra małoletnich - komentuje adwokat Joanna Parafianowicz.

Ewa Maria Radlińska

ewa.radlinska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt SK 5/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia