Policjant nie może być sędzią

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia pojawił się na stronach sejmowych 8 stycznia 2021 r. (druk nr 866 IX kadencji Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej). Pomijając jego aspekt polityczny, warto szczegółowo przeanalizować brak możliwości odmówienia przyjęcia mandatu karnego i procedurę odwoławczą wskazaną przez w domyśle „racjonalnego” ustawodawcę.

Postępowanie mandatowe jest jednym z postępowań szczególnych przewidzianych przez ustawę z 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 729 ze zm.). To pozasądowe postępowanie toczy się tylko za zgodą karanego, a w przypadku jej braku sprawę kieruje się do sądu (art. 97 par. 3 w zw. z art. 99 k.p.w.). Przedmiotowy projekt uchyla par. 2 art. 97 k.p.w., zgodnie z którym sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego. Co warte podkreślenia, możliwość odmowy przyjęcia mandatu istniała nawet pod rządami poprzednio obowiązującego kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia – przewidywał ją art. 66 par. 2 ustawy z 20 maja 1971 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 1971 r. nr 12, poz. 116 ze zm.). Należy się więc zastanowić, co takiego się stało, że po 50 latach obowiązywania takiego uprawnienia, nagle – i bez przeprowadzania jakichkolwiek konsultacji – trzeba to szybko zmienić.