Wytyczne Bodnara nie uchylą karalności aborcji

Wyrażona przez premiera Donalda Tuska zapowiedź poszukiwania praktycznych sposobów zmiany sytuacji kobiet, które decydują się na przerwanie ciąży, oraz szybkiego wydania w tym zakresie wytycznych dla prokuratury rozbudziła duże oczekiwania. Padła ona niedługo po przegranym przez koalicję rządzącą głosowaniu nad ustawą ograniczającą penalizację aborcji, a podchwycona przez media może wywoływać wrażenie, że uprawnienie prokuratora generalnego w zakresie wydawania wytycznych stanie się sposobem na choćby częściowe ominięcie ścieżki ustawodawczej. Zapytani przez nas prawnicy nie podzielają jednak tej opinii.

Podstawa prawna

– Możliwość wydawania wytycznych przez prokuratora generalnego przewiduje ustawa – Prawo o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 390) – mówi dr hab. Jarosław Zagrodnik, profesor Uniwersytetu Śląskiego, i dodaje, że w tym akcie prawnym nie znajdujemy jednak odpowiedzi na pytanie, jakie dokładnie kwestie mogą one regulować. Według naszego rozmówcy pewną wskazówką jest tu przepis art. 60 tej ustawy, mówiący, że wytyczne prokuratora generalnego, wydane na wniosek prokuratora krajowego, dotyczące metodyki prowadzenia postępowania przygotowawczego są wiążące dla wszystkich organów. – Oczywiście nie wynika z tego przepisu, że wytyczne mogą dotyczyć jedynie kwestii metodyki, ale wydaje się, iż powinny raczej obejmować kwestie o charakterze organizacyjnym czy technicznym, ale już nie merytorycznym – dodaje prof. Zagrodnik, wyjaśniając, że takie rozumienie wytycznych wynika również z zestawienia ich z instytucją poleceń dotyczących czynności procesowych, które są obwarowane wieloma uprawnieniami prokuratora, pozwalającymi na ich niewykonywanie i zabezpieczającymi jego niezależność.