Wzrosły kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe

Od 1 stycznia 2009 r. wraz ze wzrostem wysokości płacy minimalnej wzrosły kary, jakie muszą płacić podatnicy popełniający wykroczenia lub przestępstwa skarbowe. Zwiększył się także ustawowy próg między wykroczeniem a przestępstwem.

Kodeks karny skarbowy przewiduje jako kary dla podatników niewywiązujących się ze swoich obowiązków dwa rodzaje grzywny: grzywnę określoną kwotowo oraz grzywnę w stawkach dziennych. Pierwszy rodzaj grzywny orzeka się za wykroczenia skarbowe, a drugi - za przestępstwa skarbowe. Przykładowo złożenie rocznego zeznania podatkowego po terminie jest wykroczeniem skarbowym, za które wymierza się grzywnę kwotową. Karę tę można wymierzyć w granicach od 1/10 do 20-krotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2009 r. płaca minimalna wynosi 1276 zł, zatem najniższa kara za złożenie rocznego zeznania podatkowe po terminie wynosi 127,60 zł. Sąd wyrokiem nakazowym może orzec grzywnę do wysokości 10-krotności minimalnego wynagrodzenia (12 760 zł), zaś urząd skarbowy może ukarać mandatem karnym za wykroczenie skarbowe w granicach nieprzekraczających podwójnej wysokości tego wskaźnika, czyli do 20-krotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. Zatem najwyższa stawka wykroczenia skarbowego w 2009 roku to 25 520 zł.

Z wykroczeniem skarbowym mamy do czynienia wówczas, gdy kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Jest to tzw. ustawowy próg, wyznaczający kwotową granicę między wykroczeniem a przestępstwem. W 2009 roku wynosi on 6380 zł. W stosunku do 2008 roku próg ten wzrósł o 750 zł.

Z kolei za przestępstwa skarbowe orzeka się grzywnę w stawkach dziennych. Określając wysokość stawki dziennej sąd opiera się na wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tym przypadku orzekanie grzywny następuje w dwóch etapach. W pierwszym orzekana jest liczba stawek, w drugim - wysokość jednej stawki. Stawka dzienna nie może być niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia, lecz nie może przekraczać jej 400-krotności. W 2009 roku minimalna stawka dzienna wynosi 42,53 zł, a maksymalna stawka dzienna to 17 012 zł. Sąd może wymierzyć od 10 do 720 stawek dziennych.

Wysokość płacy minimalnej ma również znaczenie przy ustalaniu małej, dużej i wielkiej wartości czynu zabronionego. Mała wartość czynu wpływać może na uprzywilejowany typ niektórych przestępstw skarbowych. Z kolei duża i wielka wartość czynu odgrywają ważną rolę przy stosowaniu instytucji nadzwyczajnego obostrzenia kary. Po podwyżce płacy minimalnej, aby wartość czynu została uznana za małą, nie będzie mogła przekroczyć w czasie jego popełnienia 255,2 tys. zł, duża - ponad 638 tys. zł, a wielka musi przekraczać 1,276 mln zł.