Pracownik musi znać swoje obowiązki i uprawnienia

Przepis dotyczący przestępstwa nadużycia władzy przez funkcjonariusza publicznego jest zgodny z konstytucją, zdecydował w jednym ze swoich ostatnich wyroków Trybunał Konstytucyjny. To, iż część znamion tego przestępstwa została określona nie w akcie prawnym o randze ustawy, ale w innych przepisach wskazujących obowiązki funkcjonariuszy publicznych, jak np. decyzje administracyjne, zakresy obowiązków, regulaminy, umowy o pracę czy obowiązki wynikające ze służby, nie przesądza o niezgodności przepisu z konstytucją. Funkcjonariusz publiczny, a więc także pracownik jednostki samorządu terytorialnego, ma prawny obowiązek znajomości aktów określających jego uprawnienia i obowiązki.

Zdaniem sędziów trybunału konstytucyjna zasada określoności dopuszcza stosowanie w prawie karnym przepisów częściowo blankietowych, a więc przepisów odsyłających do innych aktów prawa. Mimo więc częściowej blankietowości art. 231 par. 1 kodeksu karnego określający znamiona przestępstwa nadużycia władzy przez funkcjonariusza publicznego jest zgodny z konstytucją. Każdy adresat tego przepisu, którym jest funkcjonariusz publiczny, może bowiem przewidzieć skutki prawne swojego działania.

Trybunał zaznaczył, że przestępstwo przekroczenia upra-wnień lub niedopełnienia obowiązków na szkodę interesu publicznego lub prywatnego przez funkcjonariusza publicznego, tradycyjnie określane mianem nadużycia władzy, jest klasycznym przestępstwem funkcjonariuszy. Godzi ono w autorytet oraz zaufanie społeczne do reprezentowanych przez nich władz i instytucji, a także w konkretne interesy i dobra społeczne lub jednostkowe, zagrożone lub naruszone przestępnym zachowaniem. O przestępstwie nadużycia władzy można mówić, jeśli stopień społecznej szkodliwości czynu jest większy niż znikomy. Stopień społecznej szkodliwości czynu w przypadku zachowania polegającego na nadużyciu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariusza publicznego rozgranicza bowiem odpowiedzialność karną za przestępstwo nadużycia władzy od odpowiedzialności służbowej i dyscyplinarnej. To ciężar gatunkowy czynu funkcjonariusza publicznego - oceniany według możliwych lub rzeczywistych następstw takiego czynu - decyduje o tym, czy za dany czyn funkcjonariusz publiczny poniesie odpowiedzialność karną, czy jedynie odpowiedzialność dyscyplinarną.

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 czerwca 2010r., sygn. akt SK 52/08.