Szybsze karanie nietrzeźwych kierowców

Podczas niedawnych obrad nadzwyczajnej komisji do zmian w kodyfikacjach dotyczących wykroczeń posłowie rozpatrzyli sprawozdanie podkomisji do rozpatrzenia projektu zmian w kodeksie wykroczeń i w kodeksie postępowania w sprawach wykroczeń.

Nowelizacja kodeksu wykroczeń, kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawy o ustroju kolegiów oraz kodeksu pracy ma na celu dostosowanie prawa o wykroczeniach do nowych kodyfikacji karnych, które zaczną obowiązywać 1 września 1998 r.

Nowa definicja wykroczenia

Projekt nowelizacji kodeksu wykroczeń wprowadza nową definicję wykroczenia, wyróżniając dwie główne przesłanki: jego szkodliwość społeczną oraz zawinienie. W celu dostosowania do nowego kodeksu karnego nowelizacja likwiduje pojęcie winy umyślnej i nieumyślnej, wprowadzając umyślność i nieumyślność wykroczenia. Z uwagi na dolne granice kary pozbawiania wolności i ograniczenia wolności w nowym kodeksie karnym, w projekcie dokonano modyfikacji górnych granic aresztu i ograniczenia wolności za wykroczenia, ustalając karę aresztu na 30 dni, a karę ograniczenia wolności na miesiąc.

Tryb przyspieszony

W projekcie zmian kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wyeliminowano możliwość wprowadzenia tego trybu decyzją administracyjną, zaproponowano natomiast możliwość objęcia tym trybem stałych, enumeratywnie wskazanych wykroczeń: przeciwko mieniu, urządzeniom użytku publicznego oraz porządkowi publicznemu, gdy popełniono je w związku z imprezami masowymi. Do tego właśnie zapisu zgłosił poprawkę poseł Krzysztof Śmieja, który uważa, że tryb przyspieszony powinien również obowiązywać nietrzeźwych kierowców. Jako przykład podał województwo katowickie, w którym podczas obowiązywania przyspieszonego trybu orzekania kolegiów do spraw wykroczeń w stosunku do nietrzeźwych kierowców liczba tych ostatnich zmniejszyła się o połowę. Przeciwnikiem tej zmiany był prof. Tomasz Grzegorczyk (strona rządowa), który stwierdził, że nie ma potrzeby stosowania przyspieszonego trybu postępowania przed kolegiami ds. wykroczeń w stosunku do nietrzeźwych kierowców, ponieważ kara w tym przypadku i tak jest nieuchronna. Ostatecznie jednak większość członków komisji poparła wniosek posła Śmiei, aby nietrzeźwi kierowcy byli karani w przyspieszonym trybie postępowania przed kolegiami ds. wykroczeń.

Inspekcja pracy

Inna propozycja nowelizacji kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia to zniesienie uprawnień do orzekania w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika w odniesieniu do inspekcji pracy. Te uprawnienia, które do tej pory posiadała inspekcja pracy, zostałyby przekazane do kolegiów. Jednak inspekcja pracy miałaby uprawnienia do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego. Jednocześnie projekt nowelizacji czyni inspektora pracy oskarżycielem przed kolegium i przed sądem, gdyby sprawa trafiła do sądu w wyniku odwołania. Regulacje te przewidział nowy dział VII kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zmiana uprawnień inspekcji pracy podyktowana jest tym, że nie może być w polskim ustawodawstwie organu, który wykrywa wykroczenie i wymierza za nie karę - stwierdził prof. Andrzej Gaberle z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Natomiast przeciwnicy wprowadzania tej zmiany uważają, że gdy kolegia zaczną orzekać w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika, staną się niewydolne, bo takich spraw jest około 34 tys. rocznie. Ten pogląd podzielała większość członków komisji, co spowodowało wykreślenie nowego działu VII z projektu kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Ostateczny kształt projektu nowelizacji kodeksu wykroczeń, kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawy o ustroju kolegiów oraz kodeksu pracy przyjmie Sejm jeszcze przed wakacjami. 1 września będziemy mieli nowy kodeks karny i nowy kodeks postępowania karnego.

Iwona Wrześniewska-Wal