Hurtowe zaostrzenie kar

Zmiana kodeksu karnego zacznie obowiązywać w niedzielę 1 października. To największa nowelizacja prawa karnego materialnego od czasów uchwalenia kodeksu w 1997 r. Nowości zarówno w części ogólnej (np. dotyczące dyrektyw wymiaru kary), jak i szczególnej (podwyższenie dolnych i górnych granic ustawowego zagrożenia) zdaniem ekspertów zmieniają całkowicie filozofię karania i polityki karnej, która ma być nastawiona głównie na represje i odstraszanie.

Związane ręce sędziów

Karę terminową można dziś orzec w wymiarze od miesiąca do 15 lat (przy nadzwyczajnym obostrzeniu kary do 20 lat). Obok tego w przypadku najcięższych przestępstw jest też odrębna kara 25 lat pozbawienia wolności oraz tzw. dożywocie. Nowelizacja likwiduje karę 25 lat i zamiast tego wydłuża górną granicę kary terminowej z 15 do 30 lat. Pozwala to na orzeczenie kary np. 23 czy 28 lat pozbawienia wolności, choć ta większa elastyczność w praktyce odnosi się w zasadzie tylko do przestępstwa zabójstwa. Inne zmiany – jak wskazują sędziowie – w istotny sposób swobodę sędziowskiego uznania ograniczają. Chodzi choćby o zmiany w art. 33 i 34 k.k., które wprowadzają minimalną wysokość grzywien i kar ograniczenia wolności, których wymiar ma być uzależniony nie od stopnia zawinienia, lecz górnej granicy kary za dane przestępstwo.