Jak bezpiecznie kupić i sprzedać domenę internetową

Tworzenie, nabywanie i sprzedaż domen internetowych w społeczeństwie informacyjnym jest zjawiskiem powszechnym. Nie jest tajemnicą, że domena o atrakcyjnej nazwie może posiadać znaczną wartość.

Istota sprawy

Pytanie o istotę i bezpieczeństwo transakcji sprzedaży domeny pojawia się dopiero wtedy, gdy chcemy ją kupić lub sprzedać. Aby poprawnie wyjaśnić zagadnienie, najpierw należy ustalić, jaki charakter ma domena w świetle prawa.

Domena nie jest rzeczą w rozumieniu art. 45 kodeksu cywilnego, gdyż nie jest przedmiotem materialnym. Domena nie jest także prawem samym w sobie. Osoba ją rejestrująca nie zawiera z podmiotem rejestrującym umowy o nabycie prawa do domeny. Innymi słowy: podmiot rejestrujący nie sprzedaje nam domeny.

O charakterze umowy o rejestrację i utrzymywanie domeny wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 22 listopada 2007 r. (sygn. akt III CZP 109/07), w której wskazał, że prawny sens umowy o rejestrację i utrzymanie domeny internetowej sprowadza się do zarejestrowania i utrzymywania, zazwyczaj na czas nieoznaczony, przez podmiot rejestrujący w światowym systemie oznaczeń domenowych ściśle określonej nazwy przypisanej zindywidualizowanemu podmiotowi zarejestrowanemu. W znaczeniu technicznym rejestracja domeny oznacza dodanie kolejnego członu do członu już istniejącego typu domeny. W znaczeniu prawnym powoduje to ten skutek, że podmiot zarejestrowany uzyskuje wyłączność w zakresie posługiwania się nową, zarejestrowaną domeną w sieci internetowej. W chwili rejestracji domeny nie nabywamy prawa własności domeny, a jedynie prawo do wyłącznego posługiwania się nią przez okres wskazany w umowie.

Posiadanie domeny jest zatem stosunkiem zobowiązaniowym, w którym podmiot rejestrujący zobowiązuje się do utrzymywania nazwy domeny oraz do jej obsługi technicznej i administracyjnej, a abonent jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia. Umowa taka jest umową nienazwaną, nieuregulowaną szczególnymi przepisami, należącą do umów o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; dalej: k.c.).

Przechodząc do kwestii dalszej sprzedaży domeny już zarejestrowanej, należy podkreślić, że pojęcie sprzedaży jest używane w znaczeniu potocznym. Skoro domena nie jest prawem ani rzeczą - nie możemy także mówić o jej sprzedaży w rozumieniu art. 535 k.c.

Transakcja, która jest określana mianem sprzedaży domeny, w rzeczywistości jest umową między osobą trzecią a abonentem (posiadaczem domeny), na podstawie której osoba trzecia (nabywca) wstępuje w prawa i obowiązki abonenta, wynikające z umowy o utrzymanie domeny zawartej pomiędzy abonentem a podmiotem rejestrującym domenę. Nabywca domeny staje się stroną umowy o utrzymanie domeny z podmiotem rejestrującym domenę, w miejsce dotychczasowego posiadacza domeny.

Zabezpieczenie interesów

Podstawowym problemem stron przystępujących do zwarcia umowy "sprzedaży" domeny jest zapewnienie jednoczesności świadczeń. Charakter społeczeństwa informacyjnego jest obciążony także odium nadużyć, brakiem wiedzy uczestników co do reputacji drugiej strony, dokonywaniem czynności na odległość oraz brakiem zaufania między stronami umów zawieranych online.

Jednym ze sposobów zapewnienia prawidłowego przebiegu transakcji, gdzie jedna ze stron przekazuje drugiej stronie możliwość dysponowania domeną, a druga znów jest zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia - jest transakcja typu escrow. To transakcja, w której bezpieczeństwo i jednoczesność świadczeń stron zostaje zapewniona poprzez uczestnictwo w transakcji powiernika. Jest nim zwykle przedsiębiorca, działający online, wybrany na zasadzie porozumienia przez strony. Podstawowe funkcje powiernika polegają na pobraniu od nabywcy na swój rachunek bankowy wynagrodzenia na rzecz drugiej strony oraz uzyskaniu od zbywcy dostępu do domeny. Przekazanie wynagrodzenia zbywcy oraz udostępnienie nabywcy domeny nastąpi dopiero wówczas, gdy oba świadczenia stron zostaną wykonane. Jeżeli zbywca jako pierwszy przekaże powiernikowi dostęp do domeny, powiernik udostępni ją nabywcy dopiero wówczas, gdy nabywca przekaże powiernikowi wynagrodzenie należne zbywcy. Jeżeli jedna ze stron umowy nie przekaże powiernikowi swojego świadczenia, powiernik zwraca świadczenie tej stronie, która przekazała mu swoje świadczenie, a sama umowa między zbywcą a nabywcą domeny ulega rozwiązaniu.

Ważny wybór

Escrow eliminuje przypadki, gdy jedna ze stron wykonała zobowiązanie z umowy, czyli np. przekazała dostęp do domeny, a druga strona uchyla się od zapłaty wynagrodzenia bądź też z drugiej strony nabywca przekazał wynagrodzenie zbywcy, jednakże nie uzyskał w zamian dostępu do domeny.

Należy jednocześnie przypomnieć, że powiernik zwykle z przekazywanych w ramach transakcji kwot pieniężnych potrąca dla siebie wynagrodzenie.

Głównym ryzykiem, jakim obarczona jest transakcja typu escrow, jest zasadniczo tylko rzetelność powiernika. W tym zakresie strony powinny dołożyć szczególnej dbałości w wyborze sprawdzonego powiernika o dobrej renomie. Mimo to jak dotychczas transakcje typu escrow oraz ich pochodne są najbezpieczniejszymi sposobami "sprzedaży" domen na rynku wtórnym.

Ważne

Transakcja, która jest określana mianem sprzedaży domeny, w rzeczywistości jest umową między osobą trzecią a abonentem, na podstawie której osoba trzecia wstępuje w prawa i obowiązki abonenta wynikające z umowy o utrzymanie domeny zawartej pomiędzy abonentem a podmiotem rejestrującym domenę

@RY1@i02/2014/223/i02.2014.223.21500070a.803.jpg@RY2@

Marek Wiera adwokat, Kancelaria Adwokacka ITLawyer

Marek Wiera

adwokat, Kancelaria Adwokacka ITLawyer