Jak odzyskać nazwę domeny internetowej

Domena internetowa nie jest chroniona prawami wyłącznymi. Użyta w domenie internetowej nazwa może natomiast w sposób nieuprawniony nawiązywać do czyjegoś zarejestrowanego znaku towarowego, posługiwać się firmą innego przedsiębiorcy bądź też jej użycie w domenie może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. W określonym kontekście sytuacyjnym eksploatacja domeny internetowej może zatem mieć charakter bezprawny ze względu na naruszenie ograniczeń przewidzianych w ustawach: w ustawie – Prawo własności przemysłowej (dalej: p.w.p.), w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: u.z.n.k.) i w ustawie – Kodeks cywilny (dalej: k.c.).

Ochrona znaku towarowego

Wykorzystanie w nazwie domeny internetowej zarejestrowanego znaku towarowego lub jego modyfikacji stanowi naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy. Zgodnie z treścią art. 153 ust. 1 p.w.p. przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazać należy, że używanie znaku towarowego w nazwie domeny, choć niewymienione w przepisie art. 154 p.w.p., uznać można za odrębną kategorię używania znaku. Znaki towarowe umieszczane w nazwach domen internetowych wskazują na pochodzenie danej strony – a w konsekwencji oferowanych na niej towarów lub usług – od określonego podmiotu.

Czyn nieuczciwej konkurencji

Idąc dalej, podstawą stwierdzenia bezprawności postępowania podmiotu, który zarejestrował określoną nazwę domeny, może być skonkretyzowany delikt opisany w treści art. 5 u.z.n.k. W myśl tego przepisu czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości przez używanie (...) innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego, zgodnie z prawem do oznaczenia innego przedsiębiorstwa. Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny sformułowanie inne charakterystyczne oznaczenie może być odnoszone również do adresu internetowego, w szczególności gdy istnieje wspólna aktualna lub potencjalna klientela. Niezależnie od tego, w grę wchodzi powołanie się na klauzulę generalną z art. 3 ust. 1 u.z.n.k.

Naruszenie prawa firmy

W tych sytuacjach, w których adres internetowy zawiera firmę innego podmiotu i sugeruje błędnie związek określonej osoby z dysponentem adresu, może dojść do naruszenia prawa do firmy (por. art. 43² par. 1 k.c.) Ochrona firmy ma charakter autonomiczny w stosunku do ochrony dóbr osobistych. Naruszenie prawa do firmy jest szczególnie rażące, gdy owo połączenie naraża przedsiębiorcę na utratę renomy czy dobrego imienia.

Wobec powyższego, w stosunku do podmiotu, który w sposób nieuprawniony zarejestrował określoną nazwę domeny, przysługują nam roszczenia opisane w treści art. 296 ust. 1 p.w.p. Osoba, której prawo ochronne na znak towarowy zostało naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła to prawo, zaniechania naruszania, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia również naprawienia wyrządzonej szkody. Z kolei w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może na zasadzie art. 18 u.z.n.k. żądać zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia ich skutków, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, naprawienia wyrządzonej szkody, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a nawet zasądzenia określonej sumy na określony cel społeczny. Istnieje też podstawa do wystąpienia z roszczeniami służącymi ochronie firmy (art. 43¹⁰ k.c.). Przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało naruszone, może żądać usunięcia skutków naruszenia, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, naprawienia szkody lub wydania uzyskanej korzyści. Z powołanych przepisów nie można jednak wywieść roszczenia o przeniesienie nazwy domeny internetowej.

Przejęcie nazwy domeny

Problem ten można w praktyce rozwiązać na podstawie regulaminu NASK. Nazwy w domenie krajowej .pl są rejestrowane w Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK), która działa w formie jednostki badawczo-rozwojowej. NASK zostało powierzone nie tylko utrzymywanie nazw w ramach domeny krajowej .pl, ale również określanie zasad rejestracji. Warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie .pl określa regulamin z 18 grudnia 2006 r., dostępny w serwisie NASK (www.dns.pl). Podkreślić trzeba, iż zgodnie z pkt 4 zd. 1 regulaminu NASK podmiot chcący zarejestrować określoną nazwę domeny zobowiązany jest złożyć zapewnienie, że złożenie oferty rejestracyjnej i późniejsze wykonywanie umowy zawartej z NASK nie spowoduje naruszenia praw osób trzecich lub przepisów prawa.