Choroba obywatela nie powinna interesować służb porządkowych

Sprawa, jaką rozpatrywał GIODO, dotyczyła skargi kierowcy, który w trakcie przesłuchania podał straży miejskiej informacje o tym, że jego stan zdrowia jest zły. Później bezskutecznie domagał się usunięcia tych danych. Straż wskazywała, że nie są to informacje szczegółowe, a podejrzany miał świadomość, że dane na temat jego zdrowia przekazał za swoją wiedzą i zgodą.

DECYZJA generalnego inspektora ochrony danych osobowych DOLiS/DEC- 95/10

● (...) Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm. - dalej: ustawa) określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych generalny inspektor ochrony danych osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

W świetle przepisów powołanego aktu prawnego podstawowym obowiązkiem każdego administratora jest przetwarzanie danych osobowych z zachowaniem przesłanek określonych w ustawie. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

● (...) Zgodnie z art. 10a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. 1997, nr 123, poz. 779 z późn. zm.) - straż w celu realizacji ustawowych zadań może przetwarzać dane osobowe, z wyłączeniem danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym, bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą, uzyskane: 1) w wyniku wykonywania czynności podejmowanych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, 2) z rejestrów, ewidencji i zbiorów, do których straż posiada dostęp na podstawie odrębnych przepisów.

● (...) Zgodnie z art. 57 par. 2 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. 2008 r. nr 133, poz. 848 z późn. zm.) - wniosek o ukaranie powinien zawierać: 1) imię i nazwisko oraz adres obwinionego, a także inne dane niezbędne do ustalenia jego tożsamości, 2) określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia, 3) wskazanie dowodów, 4) imię i nazwisko oraz podpis sporządzającego wniosek, a także adres, gdy wniosek pochodzi od pokrzywdzonego (art. 57 par. 2 ww. ustawy).

● (...) Art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych zabrania przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Przetwarzanie danych, o których mowa w ust. 1, jest jednak dopuszczalne, jeżeli przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą, i stwarza pełne gwarancje ich ochrony (art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy).

● (...) Brak jest przepisów prawa, które wprost wskazywałyby, że to oskarżyciel publiczny - straż miejska (gminna) - ma obowiązek ustalać okoliczności dotyczące stanu zdrowia danej osoby w toku podejmowanych czynności przed skierowaniem wniosku o ukaranie do sądu. Tego rodzaju okoliczności jako mające znaczenie w szczególności dla obligatoryjnego udziału obrońcy w postępowaniu sądowym mogą być ustalane już na etapie postępowania przed właściwym sądem. Świadczyć może o tym w szczególności to, że art. 57 par. 2 i 3 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia określający warunki formalne, jakim musi odpowiadać wniosek o ukaranie, nie przewiduje, aby we wniosku zamieszczane były informacje o stanie zdrowia obwinionego.

● (...) To, że skarżący "miał świadomość", iż straż przetwarza takie jego dane, w żadnym wypadku nie czyni tego procesu legalnym w świetle przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 5 ustawy za zgodę osoby, której dane dotyczą, rozumie się oświadczenie woli, którego treścią jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych tego, kto składa oświadczenie, przy czym zgoda nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści. Stanowczo przy tym podkreślić należy, iż art. 10a ustawy o strażach gminnych wyraźnie stanowi, jakie dane straż może przetwarzać, i z przepisu tego jasno wynika, iż dane o stanie zdrowia skarżącego nie mogą być przez Straż Miejską przetwarzane.

Oprac. ŁK