Jak przedsiębiorca może bronić się przed nieuczciwymi działaniami konkurencji

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję oraz praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, a także antykonkurencyjnym koncentracjom przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki lub koncentracje wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Polski. Mechanizmy ochrony przewidziane w tej ustawie mogą być stosowane jedynie w interesie publicznym, co oznacza, że przedsiębiorcy i konsumenci nie mogą wykorzystywać ich w sprawach prywatnych (indywidualnych), które nie dotyczą szerszego grona uczestników rynku. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów może znaleźć zastosowanie, gdy przedsiębiorca, będąc najsilniejszym graczem na danym rynku, narzuca innym firmom niekorzystne z ich punktu widzenia warunki współpracy czy wręcz dąży do wyeliminowania mniejszych konkurentów i objęcia monopolu.

Natomiast ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej, zarówno w interesie publicznym, jak i w interesie przedsiębiorców oraz klientów. W rozumieniu ustawy czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.

Często zdarza się, że zastosowanie znajdują obie ustawy. Utrudnianie dostępu do rynku może być kwalifikowane zarówno jako czyn nieuczciwej konkurencji, jak i zabroniony ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów przejaw nadużywania pozycji dominującej.

Ma takie prawo, gdy inny przedsiębiorca naruszy przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK nie jest jednak związany takim zawiadomieniem i nie musi wszcząć postępowania w sprawie, chociaż w praktyce ustosunkowuje się do wpływających do urzędu zawiadomień. Jeśli postępowanie zostało wszczęte, po dokładnym zbadaniu wszystkich znanych faktów i okoliczności, prezes UOKiK wydaje decyzję rozstrzygającą w sprawie, w której może nałożyć na przedsiębiorcę naruszającego reguły konkurencji wysokie kary pieniężne. Od decyzji takiej strona może się odwołać do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Przedsiębiorca może żądać od podmiotu, który popełnił czyn nieuczciwej konkurencj, zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia skutków niedozwolonych działań, złożenia odpowiednich przeprosin, naprawienia wyrządzonej szkody i wydania bezprawnie uzyskanych korzyści. Roszczenia przewidziane w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji mają więc na celu doprowadzenie do stanu sprzed zaistnienia czynu, który zaburzył równowagę konkurencyjną pomiędzy spierającymi się przedsiębiorcami.

Postępowanie przed prezesem UOKiK nie wiąże się dla przedsiębiorcy z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów. Natomiast w postępowaniu sądowym dotyczącym czynów nieuczciwej konkurencji należy liczyć się ze standardowymi kosztami sądowymi. W obu przypadkach dodatkowym kosztem może być pomoc profesjonalnego pełnomocnika. We wszelkich sprawach dotyczących równowagi konkurencyjnej przedsiębiorca powinien zadać sobie pytanie, jakie koszty biznesowe będzie ponosić w związku z atakiem na jego pozycję rynkową.

, prawnik w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy