Wspólnikowi przysługuje wynagrodzenie za wykonywanie świadczeń niepieniężnych

Możliwość nałożenia na wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych przewiduje art. 176 par. 1 kodeksu spółek handlowych. Aby do tego doszło, konieczne jest precyzyjne oznaczenie rodzaju i zakresu takich świadczeń w umowie spółki - bądź na etapie zawiązywania spółki, bądź w drodze późniejszej zmiany umowy. Zmiana umowy zawsze wymaga zgody wspólnika, do którego obowiązek się odnosi.

Nie jest możliwe wprowadzenie takiego obowiązku na mocy zwykłej uchwały zgromadzenia wspólników, a tym bardziej zarządu. W myśl art. 176 par. 2 wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku. Wynagrodzenie to nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie.

W razie likwidacji spółki roszczenia przysługujące wspólnikom z tytułu z wykonania takich obowiązków muszą być zaspokojone przed podziałem majątku spółki między wspólników. W przypadku jej upadłości wspólnik taki traktowany jest tak jak każdy wierzyciel spółki.

Regulacja powyższa, ustanawiająca preferencyjne zasady wynagradzania wspólników spółki z o.o. za świadczenia niepieniężne na rzecz spółki, nie może jednak być stosowana do wszystkich rodzajów czynności wspólników na rzecz spółki. Odnosi się ona do świadczeń niepieniężnych o charakterze powtarzalnym. Nie jest zatem tego rodzaju świadczeniem udostępnienie spółce przez wspólnika mienia (np. lokalu, maszyny), jeśli ma charakter stały. Nie podlega również regulacji niniejszego przepisu świadczenie jednorazowe (np. jednorazowe dostarczenie spółce dokumentacji projektowej).

Nie podlega także regulacji powołanego przepisu pełnienie funkcji w organach spółki, np. członka zarządu lub rady nadzorczej. Czynności pełnione na podstawie uchwały o wyborze stanowią obowiązek funkcjonariusza spółki znajdujący źródło w stosunku organizacyjnym. Nie można zatem wynagrodzenia za czynności zarządzania spółką rozważać na gruncie przepisu art. 176. Nie jest możliwe również zastosowanie tego przepisu do pracy wspólnika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę lub umowy stałego zlecenia.

Zastosowanie omawianej instytucji jest natomiast celowe, jeśli pomiędzy wspólnikiem a spółką istnieją więzi kooperacyjne, handlowe lub produkcyjne. W takim przypadku świadczenie wspólnika polegać będzie na periodycznym dostarczaniu spółce towaru lub wykonywaniu na jej rzecz usług. Ma to miejsce na przykład w sytuacji, gdy wspólnik jest właścicielem źródła surowca koniecznego w procesie produkcji spółki. Korzyść z zastosowanego rozwiązania polega więc na jednoczesnym zapewnieniu spółce regularnych dostaw surowca oraz zagwarantowaniu wspólnikowi zbytu. Innym przykładem jest okresowe świadczenie przez wspólnika niepozostającego w zatrudnieniu w spółce na jej rzecz specjalistycznych usług, które są konieczne lub użyteczne dla działalności spółki.

Z uwagi na związanie obowiązku takich świadczeń z osobą wspólnika warunkiem późniejszego zbycia lub obciążenia przez niego udziałów jest zgoda spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

@RY1@i02/2010/095/i02.2010.095.087.002b.001.jpg@RY2@

Agata Adamczyk, radca prawny z kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy w Krakowie

Agata Adamczyk

radca prawny z kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy w Krakowie

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.)