Czy prawa wspólników spółki cywilnej przejdą na spółkę jawną

Wspólnicy nie muszą ponownie starać się o zezwolenia, które mają na działalność regulowaną, prowadząc przedsiębiorstwo w spółce cywilnej. Wynika to z przepisu art. 26 ust. 5 kodeksu spółek handlowych. Mówi on, że spółce jawnej, powstałej z przekształcenia spółki cywilnej, przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników spółki przekształcanej. Spółka cywilna nie ma bowiem nawet podmiotowości prawnej (jak jawna), więc wszystkie aktywa i pasywa związane ze wspólną działalnością w tej formie należą do wspólników, tzn. stanowią ich współwłasność łączną. Spółka nie jest ich podmiotem. Stąd też bierze się wątpliwość czytelnika. Niemniej ustawa dodaje, że przepis art. 553 par. 2 k.s.h., mówiący o sukcesji uniwersalnej praw stosuje się odpowiednio. Tym samym spółka przekształcona pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem. Chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu np. zezwolenia stanowi inaczej. Tak więc w wypadku zmiany spółki cywilnej w jawną, przez prawa spółki przekształcanej należy rozumieć prawa wspólników. I to one przechodzą z mocy prawa na nowo powstałą spółkę jawną. Oznacza to, że wspólnicy zachowają zezwolenia przez czas, na jaki ich im udzielono. Spółka jawna wystąpi ewentualnie o kolejne.

Co się zaś tyczy działki, to spółka jawna, będąca rezultatem przekształcenia spółki cywilnej, stanie się właścicielem nie tylko ruchomości, czyli np. maszyn produkcyjnych czy samochodów, lecz także nieruchomości wspólników. Niczemu nie przeszkadza fakt, że była to współwłasność do niepodzielnej ręki (łączna, nie w częściach ułamkowych). I dlatego, że przepisy ustawy mówią o automatycznej sukcesji uniwersalnej praw, nie będzie potrzeby dokonywania jakichkolwiek dodatkowych czynności prawnych (np. darowizn, o których możliwości pisze czytelnik). Wystarczy, że wspólnicy zgłoszą zmianę właściciela w sądzie wieczysto-księgowym, i że zostanie dokonany odpowiedni wpis w dziale II księgi wieczystej, w którym zawsze mieści się oznaczenie właściciela czy właścicieli lub użytkownika wieczystego.

Wstępując z mocy prawa w stosunki materialnoprawne wspólników spółki cywilnej, nowo powstała spółka jawna wstępuje też w stosunki procesowe. W tym wypadku jako strona toczącego się postępowania. I to spółce będą przysługiwały teraz wszelkie uprawnienia i obowiązki powoda (np. związane z postępowaniem dowodowym, dochowywaniem terminów, ewentualnym prawem skarżenia wyroku itd.). Proszę tylko pamiętać, że skuteczność pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez spółkę jawną zależy od sposobu reprezentacji ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Ustawa stanowi bowiem, że zasadą jest, iż każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę jawną. A prawo do reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Niemniej umowa spółki jawnej (którą trzeba będzie napisać przed wpisaniem przekształconej spółki do rejestru) może przewidywać, że wspólnik pozbawiony jest prawa reprezentowania spółki, albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem. W wypadku zaś współdziałania prokurenta ze wspólnikiem w tzw. reprezentacji mieszanej, również zakres umocowania prokurenta będzie decydował o możliwości reprezentacji spółki.

Pytania dotyczące odzyskiwania należności od dłużnika, zasad uzyskiwania dotacji z funduszy europejskich przez przedsiębiorców, zakładania i funkcjonowania spółek prosimy przesyłać na adres:

prawogospodarcze@infor.pl

redaktor Dziennika Gazety Prawnej

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Wyrok NSA z 24 marca 2009 r., II GSK 69/09

Wyrok SN z 7 maja 2009 r., IV CSK 14/09

Uchwała SN z 30 maja 2008 r., III CZP 43/08