Jak wspólnik może wystąpić ze spółki z o.o.

Wyzbycie się przez wspólnika udziałów, a przez to zerwanie wynikającej z faktu ich posiadania więzi ze spółką, może nastąpić na dwa sposoby. Pierwszy z nich, zdecydowanie najbardziej popularny i najczęściej stosowany w praktyce, to zbycie udziałów na rzecz innego podmiotu. Drugi polega na umorzeniu udziałów posiadanych przez danego wspólnika.

Najprostszym i najszybszym sposobem wyzbycia się udziałów w spółce z o.o. jest ich zbycie na rzecz innego podmiotu. Następuje ona poprzez zwykłą umowę cywilnoprawną, na mocy której dotychczasowy wspólnik przenosi własność swoich udziałów na zainteresowany podmiot za wynagrodzeniem (umowa sprzedaży udziałów) lub bez takiego wynagrodzenia (umowa darowizny). W efekcie zawarcia tego typu umowy nabywca udziałów wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki dotychczasowego wspólnika, który z kolei przestaje być związany ze spółką.

W przypadku wyboru tej właśnie formy wystąpienia ze spółki należy pamiętać o kilku istotnych kwestiach. Po pierwsze, umowa przenosząca własność udziałów powinna być zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Po drugie, przed zawarciem takiej umowy warto przeanalizować umowę spółki, udziały, które podlegają zbyciu. Może się bowiem okazać, że umowa spółki przewiduje pewne ograniczenia w zakresie zbywania udziałów, jak choćby wskazanie określonych kategorii osób uprawnionych do nabycia udziałów (np. wspólnicy, osoby posiadające określone kwalifikacje zawodowe itp.) czy też ustanowienie prawa pierwokupu udziałów przez dotychczasowych wspólników. Umowa może także uzależniać zbycie udziałów od zgody spółki, której w formie pisemnej udziela zarząd lub - jeżeli umowa tak stanowi - inny organ spółki. Po zbyciu udziałów konieczne jest także zawiadomienie o tym fakcie spółki oraz przedstawienie dowodu przejścia własności udziałów na nową osobę (np. kopii umowy). Dopiero bowiem od tego momentu przejście własności udziałów jest skuteczne wobec spółki.

Drugim sposobem wystąpienia wspólnika ze spółki jest umorzenie posiadanych przez niego udziałów. W odróżnieniu od zbycia udziałów na rzecz innej osoby efektem umorzenia udziałów jest zmniejszenie się grona wspólników spółki. W miejsce dotychczasowego wspólnika nie wstępuje bowiem nowa osoba. Ponadto umorzenie udziałów wymaga większego niż przy zbyciu zaangażowania innych osób, gdyż czynność ta wymaga już nie tylko odpowiedniego działania wspólnika występującego ze spółki, lecz także dokonania odpowiednich czynności przez zgromadzenie wspólników.

Umorzenie udziałów może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy możliwość taką przewiduje umowa spółki. Jeżeli zatem postanowień takich w umowie nie ma, konieczne będzie uprzednie dokonanie odpowiednich zmian w tym zakresie.

Warunkiem dokonania umorzenia jest podjęcie przez zgromadzenie wspólników uchwały określającej m.in. podstawę prawną umorzenia oraz wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzone udziały. Wspólnik, którego udziały podlegają umorzeniu, może przy tym wyrazić zgodę na dokonanie umorzenia bez określania przysługującego mu z tego tytułu wynagrodzenia.

W efekcie podjęcia przez zgromadzenie wspólników uchwały w przedmiocie umorzenia udziałów pomiędzy wspólnikiem a spółką zawierana jest umowa, na mocy której spółka nabywa własne udziały w celu dokonania ich umorzenia, a dotychczasowy wspólnik traci członkostwo w spółce.

@RY1@i02/2011/119/i02.2011.119.210.003b.001.jpg@RY2@

Marcin Bącal, prawnik, Kancelaria Prawna Chajec, Don-Siemion & Żyto

Marcin Bącal

prawnik, Kancelaria Prawna Chajec, Don-Siemion & Żyto

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).