Nielegalne praktyki na rynku odpadów pod lupą

Każdy podmiot gospodarczy, niezależnie od branży lub rodzaju prowadzonej działalności, narażony jest na ryzyko wszczęcia postępowania antymonopolowego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi naruszeniami. W ostatnim czasie UOKiK bardzo aktywnie realizuje politykę antymonopolową na rynku odpadów, czego dowodem jest blisko 30 postępowań antymonopolowych prowadzonych w tej branży.

Tak zintensyfikowana aktywność UOKiK na rynku odpadów to przede wszystkim efekt styczniowej nowelizacji ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 152, poz. 897 z późn. zm.). Wprowadzając zasadę, iż to gminy odpowiadają za prawidłowy odbiór strumienia odpadów od mieszkańców i zawierają z wyłonionymi w drodze przetargu przedsiębiorcami umowy na odbiór śmieci, likwiduje ona, zdaniem UOKiK, efektywną konkurencję na rynku. W związku ze wzmożonym ryzykiem powstania negatywnych skutków działań przedsiębiorców UOKiK weryfikuje, czy i w jakim zakresie może dochodzić do naruszenia przepisów ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. nr 50, poz. 331 z późn. zm.) zakazujących praktyk antykonkurencyjnych.

Praktyki te mogą polegać na podejmowaniu przez przedsiębiorców mających pozycję dominującą w danym obszarze rynku odpadów działań stanowiących przejaw nadużywania jej i ograniczeniu w ten sposób konkurencji, np. poprzez pobieranie cen nadmiernie niskich na rynku odbioru odpadów, stosowanie niejednolitych warunków umów wobec podmiotów spełniających te same kryteria, czy - jak wynika z jednej z ostatnich decyzji prezesa UOKiK z 27 czerwca 2013 r. (nr RWR 17/2013) - poprzez narzucanie przez administratorów regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych nadmiernie wygórowanych cen za przetwarzanie i składowanie odpadów.

W zakresie praktyk antykonkurencyjnych mieszczą się również działania polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców strategii rynkowych w drodze zawierania antykonkurencyjnych porozumień. Szczególnym przejawem tych porozumień są zmowy przetargowe, kiedy oferenci składający oferty na odbiór odpadów w danym przetargu rezygnują z rywalizacji na rzecz niedozwolonej współpracy, np. tworząc w tym celu konsorcja bez żadnego ekonomicznego uzasadnienia, z którego mogłaby wynikać konieczność skorzystania ze wspólnego potencjału w celu realizacji danego zamówienia (por. decyzja prezesa UOKiK z 31 grudnia 2012 r., nr RLU 38/2012).

W kontekście obecnie prowadzonej przez UOKiK polityki antymonopolowej na rynku odpadów należy przewidywać, iż przedsiębiorcy będą zmuszeni do zachowania coraz większej czujności i ostrożności w podejmowaniu decyzji. Każde zachowanie powinna poprzedzać pogłębiona prawna i ekonomiczna analiza możliwych skutków antykonkurencyjnych i podjęcie odpowiednich działań ochronnych. Niezależnie od tego warto pomyśleć o wprowadzeniu długofalowych mechanizmów zabezpieczających, które będą dostosowane do danej sytuacji i pozwolą przedsiębiorcom uchronić się w dłuższej perspektywie przed sankcjami pieniężnymi i wypłatą odszkodowań.

W ostatnim czasie UOKiK bardzo aktywnie realizuje politykę antymonopolową na rynku odpadów, czego dowodem jest blisko 30 postępowań antymonopolowych

@RY1@i02/2013/160/i02.2013.160.215000200.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala associate, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.

Jarosław Fidala

associate, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.