Kontrahent może wypowiedzieć umowę z firmą w upadłości

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.18300120a.802.jpg@RY2@

Sebastian Ponikowski, radca prawny z kancelarii Baker & McKenzie

W praktyce często zdarza się, że ogłaszana jest upadłość przedsiębiorcy będącego jedną ze stron umowy. Jednak co do zasady nie wpływa to na obowiązywanie już zawartej umowy. Generalnie prawo upadłościowe reguluje w takim przypadku uprawnienia jedynie syndyka, który działa we własnym imieniu, lecz na rzecz upadłego. Syndykowi przyznano szczególne uprawnienie do odstąpienia od umowy czy też do jej wypowiedzenia. Wątpliwości budzi zazwyczaj sytuacja drugiej strony umowy, czyli kontrahentów przedsiębiorcy, który ogłosił upadłość. Powstaje pytanie, czy upadłość przedsiębiorcy powoduje, że umowa może zostać wypowiedziana jedynie przez syndyka w oparciu o przepisy prawa upadłościowego, a druga strona musi zaakceptować zaistniałą sytuację? Kwestia ta jest szczególnie istotna, gdy umowa nie jest wykonywana przez syndyka czy upadłego.

Sprawą dotyczącą takiej sytuacji zajmował się Sąd Najwyższy. W wyroku z 12 lipca 2012 r. (sygn. akt I CSK 548/11) dotyczącym umów leasingowych SN słusznie stwierdził, że nie może być wątpliwości, że w sytuacji gdy umowa wiąże strony po ogłoszeniu upadłości, a syndyk nie wykonuje zobowiązań z jej wynikających, to druga strona może wypowiedzieć umowę w oparciu o jej postanowienia lub znajdujące zastosowanie ogólne zasady kodeksu cywilnego. Tym samym Sąd Najwyższy potwierdził, że w takich przypadkach druga strona nie jest zmuszona do kontynuowania umowy (co niewątpliwie byłoby dla niej niekorzystne wobec np. braku zapłaty wynagrodzenia przez syndyka), lecz może rozwiązać umowę.

Warto zauważyć, że w takiej sytuacji potencjalne roszczenie drugiej strony związane z wypowiedzeniem umowy będzie zaspokajane w I kategorii jako związane z umowami wykonywania w toku upadłości, a więc z najwyższym pierwszeństwem - przykładowo przed należnościami publicznoprawnymi.

not. KT