Za pomawianie innej firmy grozi odpowiedzialność cywilna i karna

Jeden z wieloletnich klientów poinformował przedsiębiorcę, że jego konkurentka w rozmowie telefonicznej opowiadała o nierzetelnym jakoby wykonaniu przez niego umowy. Wszystko było obliczone na odebranie rynku i przejęcie dostaw określonego produktu. Jak radzić sobie z takimi zachowaniami?

Pomawianie drugiej firmy najczęściej polega na podawaniu nieprawdziwych informacji na temat jej usług, produktów czy działania. Celem takich praktyk jest wyrządzenie szkody konkurentowi.

Kwestie ochrony prawnej przed pomawianiem firmy są uregulowane w ustawie z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 z późn. zm.). W jej świetle przedsiębiorcami podlegającymi owej ochronie są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową, uczestniczą w działalności gospodarczej.

Co to takiego

Rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji o innym przedsiębiorcy w celu uzyskania korzyści lub wyrządzenia szkody stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Ten ostatni jest bowiem działaniem sprzecznym z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.

Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 22 września 2009 r. (sygn. akt VI ACa 267/09), rozpowszechnianie wiadomości nieprawdziwych o drugiej firmie mogące jej szkodzić, aby stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji, powinno nastąpić świadomie, a więc wtedy kiedy można sprawcy przypisać winę. Sprawca tego czynu powinien co najmniej przewidywać, że na skutek umieszczenia nieprawdziwych lub mylących informacji o innym przedsiębiorcy (np. na temat jego zadłużenia) poniesie on szkodę i godzi się na to, a zatem należy przypisać mu winę. Pojęcie "korzyść" należy rozumieć szeroko, przy czym cel, o którym mowa w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (osiągnięcie korzyści, wyrządzenie szkody), nie musi zostać osiągnięty - podkreślił Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Wiadomości nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd mogą dotyczyć zwłaszcza osób kierujących przedsiębiorstwem, wytwarzanych w nim towarów lub świadczonych usług, stosowanych cen czy sytuacji gospodarczej lub prawnej. Na równi z rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji traktuje się posługiwanie się nieprzysługującymi lub nieścisłymi tytułami, stopniami albo innymi informacjami o kwalifikacjach pracowników, nieprawdziwymi atestami, nierzetelnymi wynikami badań czy nierzetelnymi informacjami o wyróżnieniach lub oznaczeniach produktów lub usług.

Jakie mam prawa

W przypadku dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, w tym polegającego na pomawianiu innej firmy przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony ma prawo domagać się ochrony swoich praw. Wówczas przedsiębiorcy wolno żądać:

wzaprzestania niedozwolonych działań lub usunięcia skutków takich działań;

wzłożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;

wnaprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych z Kodeksu cywilnego,

wwydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;

wzasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego - jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Pomówiona firma ma także prawo do domagania się, aby sąd orzekł o wyrobach, ich opakowaniach, materiałach reklamowych i innych przedmiotach bezpośrednio związanych z popełnieniem czynu nieuczciwej konkurencji. Sąd może przede wszystkim orzec ich zniszczenie lub zaliczenie na poczet odszkodowania.

Istotne szczegóły

Jeśli chodzi o żądanie zamieszczenia oświadczenia, to w pozwie należy sprecyzować, jakiej treści ma ono być, gdzie ma zostać opublikowane (w prasie, w internecie lub w obu tych miejscach, trzeba też podać rozmiar ogłoszenia). Warto również pamiętać, że jeżeli firma została pomówiona na łamach prasy lokalnej, to ogłoszenie także powinno ukazać się w prasie lokalnej. Ponadto domaganie się zamieszczenia ogłoszenia nie może stanowić represji wobec winnego pomówienia. W wyroku z 7 listopada 2007 r. (sygn. akt I ACa 334/07). Sąd Apelacyjny w Warszawie orzekł, że celem zamieszczenia ogłoszenia jest przekazanie klienteli danego przedsiębiorcy informacji prostujących, aby zmienić błędną, nieprawdziwą opinię o nim bądź jego towarach czy usługach, przyjętą w społeczeństwie i przywrócić mu dobrą sławę.

O treści i formie oświadczenia decyduje ostatecznie sąd, mając na uwadze, aby treść, miejsce jego opublikowania i forma spełniały cel, któremu ma służyć ogłoszenie oświadczenia.

W przypadku popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji ciężar dowodu prawdziwości oznaczeń lub informacji umieszczanych na towarach albo ich opakowaniach lub wypowiedzi zawartych w reklamie spoczywa na osobie, której zarzuca się czyn nieuczciwej konkurencji związany z wprowadzeniem w błąd.

Przy ocenie zawinienia dokonania czynu nieuczciwej konkurencji wystarczy wszelka jego postać, a więc nawet lekkomyślność lub niedbalstwo, co podkreślił Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 8 lipca 2009 r. (sygn. akt I ACa 442/09).

Przedsiębiorca, który został pomówiony, musi pamiętać również o złożeniu pozwu do sądu w odpowiednim terminie. Roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat. Warto też wiedzieć, że w przypadku dokonania kilku czynów nieuczciwej konkurencji bieg przedawnienia rozpoczyna swój bieg oddzielnie co do każdego z nich.

Jak za wykroczenie

Pomawianie innej firmy grozi także odpowiedzialnością karną za wykroczenie. Rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o przedsiębiorstwie, przede wszystkim o osobach kierujących przedsiębiorstwem, wytwarzanych towarach, świadczonych usługach lub stosowanych cenach albo o sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorstwa w celu szkodzenia przedsiębiorcy podlega karze aresztu albo grzywny. Karze grzywny lub aresztu podlega także osoba, która w celu przysporzenia korzyści majątkowej lub osobistej sobie, swojemu przedsiębiorstwu lub osobom trzecim rozpowszechnia nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd wiadomości o swoim przedsiębiorstwie lub przedsiębiorcy, przede wszystkim o osobach kierujących przedsiębiorstwem, wytwarzanych towarach, świadczonych usługach lub stosowanych cenach albo o sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorcy lub przedsiębiorstwa. Ściganie wskazanych wyżej wykroczeń następuje na żądanie pokrzywdzonego.

Ważne

Czynem nieuczciwej konkurencji będzie pomawianie drugiej firmy w celu uzyskania korzyści lub wyrządzenia jej szkody, nawet jeśli ostatecznie nie doszło do wyrządzenia szkody konkurencyjnej firmie

Aneta Mościcka

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 2, art. 3, art. 14, art. 18-20, art. 26, art. 27 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 z późn. zm.).