Firma ma trzy lata na dochodzenie odszkodowania przed sądem

Krąg osób, które mają prawo wystąpić z roszczeniami wynikającymi z czynów nieuczciwej konkurencji, ogranicza się wyłącznie do przedsiębiorców, których interes został zagrożony lub naruszony takimi działaniami. Muszą jednak pamiętać, że uprawnienia do dochodzenia swoich praw w sądzie przedawniają się co do zasady z upływem trzech lat od popełnienia czynu. Przy tym bieg przedawnienia stosuje się oddzielnie dla każdego naruszenia.

Roszczenia związane z czynami nieuczciwej konkurencji dzielą się na majątkowe i niemajątkowe. Do pierwszych zaliczają się: zaniechanie niedozwolonych działań, usunięcie skutków takich działań i złożenie jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Do roszczeń majątkowych należą natomiast: naprawienie wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, wydanie (również na zasadach ogólnych) bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a także, jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony, zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego. Warto zauważyć, że nawet roszczenie niemajątkowe może faktycznie stanowić dolegliwość finansową. Jeśli bowiem nieuczciwy konkurent zostanie zobowiązany np. do wielokrotnego złożenia w poczytnym ogólnopolskim dzienniku odpowiedniego oświadczenia, to może okazać się, że zapłaci za to np. kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Uprawniony przedsiębiorca może również zwrócić się do sądu o orzeczenie o dalszych losach wyrobów, ich opakowaniach, materiałów reklamowych i innych przedmiotów bezpośrednio związanych z popełnieniem czynu nieuczciwej konkurencji. Sąd może w szczególności orzec o ich zniszczeniu lub zaliczeniu na poczet odszkodowania. Na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przedsiębiorca może - niezależnie od innych roszczeń wynikających z umowy - dochodzić zwrotu bezpodstawnie uzyskanych korzyści z tytułu pobrania innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży (uchwała SN z 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt III CZP 58/2009).

Rozpatrywaniem spraw o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji zajmują się sądy okręgowe (art. 17 pkt 4² kodeksu postępowania cywilnego). Zgodnie z art. 18a ciężar dowodu prawdziwości oznaczeń lub informacji umieszczanych na towarach albo ich opakowaniach lub wypowiedzi zawartych w reklamie spoczywa na osobie, której zarzuca się czyn nieuczciwej konkurencji związany z wprowadzeniem w błąd. Rekompensowanie szkód powstałych w wyniku czynów nieuczciwej konkurencji napotyka jednak w obowiązującym stanie prawnym trudności dowodowe, zwłaszcza w zakresie wysokości doznanej szkody. Stąd zawsze możliwe jest zgłoszenie przez sprawcę czynu przeciwstawnej do ustalonej przez sąd orzekający argumentacji i krytyki tych ustaleń oraz oceny co do powstania i stopnia wpływu szkodzących następstw w majątku poszkodowanych (wyrok SN z 11 maja 2007 r., sygn. akt I CSK 55/2007).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. nr 153 poz. 1503 z późn. zm.).

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).