Za spóźnienie grozi grzywna

Krajowy Rejestr Sądowy prowadzą sądy rejonowe (sądy gospodarcze), obejmujące swoją właściwością obszar województwa lub jego część. Do rejestru przedsiębiorców KRS wpisywane są spółki: jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne.

Wniosek o wpis do rejestru składa się na urzędowym formularzu, właściwym dla danego rodzaju spółki. Złożenie wniosku o wpis do KRS wiąże się z koniecznością poniesienia opłaty sądowej oraz opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Do wniosku dołącza się również dodatkowe dokumenty, np. podczas rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wnioskodawca zobowiązany jest przedłożyć m.in. umowę spółki czy oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione. Wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego powinien być złożony nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd rejestrowy rozpoznaje wniosek nie później niż w terminie 14 dni od daty jego złożenia. Formularze udostępniane są w siedzibach sądów gospodarczych oraz w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, a część z nich także w gminach. Można je znaleźć również na stronie internetowej www.ms.gov.pl.

Sąd jest zobowiązany zwrócić wniosek, jeżeli np. nie zostanie on złożony na urzędowym formularzu, nie zostanie opłacony lub zostanie nieprawidłowo wypełniony. Jednak w razie zwrócenia wniosku na tej podstawie może być on ponownie złożony w ciągu siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia o zwrocie. Wniosek złożony bez uchybień wywołuje skutki od pierwotnego wniesienia. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego następuje na podstawie postanowienia. Bez znaczenia jest, czy chodzi o wpis spółki, czy zmian osobowych w zarządzie. Warto również pamiętać, że postanowienia co do istoty sprawy są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd nie uzasadnia postanowienia co do istoty sprawy, jeżeli zostało wydane zgodnie z wnioskiem. Jeżeli natomiast sąd rejestrowy wyda postanowienie co do istoty sprawy z urzędu, będzie musiał sporządzić jego uzasadnienie.

Ponadto w sprawach rejestrowych czynności może wykonywać także referendarz sądowy, z wyłączeniem prowadzenia rozprawy. Referendarz sądowy w zakresie powierzonych mu czynności ma kompetencje sądu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zasadą jest, że orzeczenia sądu w postępowaniu nieprocesowym zapadają w formie postanowień. Od postanowień sądu I instancji orzekających co do istoty sprawy przysługuje apelacja. Na inne postanowienia sądu I instancji w wypadkach wskazanych w ustawie przysługuje zażalenie.

Podmioty zobowiązane (np. spółki handlowe) do złożenia wniosku o wpis do rejestru nie mogą się powoływać wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu z niego. Z kolei od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Jednak w odniesieniu do czynności dokonanych przed upływem 16 dnia od ogłoszenia podmiot wpisany do KRS nie może powoływać się na wpis wobec osoby trzeciej, jeżeli ta udowodni, że nie mogła wiedzieć o treści wpisu. W konsekwencji ustawodawca ustanowił zasadę, zgodnie z którą domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Konsekwencją takiego rozwiązania jest odpowiedzialność podmiotu dokonującego zgłoszenia. Zgodnie z przepisami podmiot wpisany do rejestru ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do rejestru nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jego wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do rejestru w ustawowym terminie. Od tej odpowiedzialności przedsiębiorca może się uchylić, tylko w przypadku gdy szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

W razie stwierdzenia, że wniosek o wpis do rejestru lub dokumenty, których złożenie jest obowiązkowe, nie zostały złożone pomimo upływu terminu, sąd rejestrowy wzywa obowiązanych do ich złożenia, wyznaczając dodatkowy siedmiodniowy termin, pod rygorem zastosowania grzywny przewidzianej w przepisach kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. Grzywna może być ponawiana. Jeżeli pomimo stosowania grzywny osobowa spółka handlowa (np. spółka jawna) wpisana do rejestru nie wykonuje obowiązków, sąd rejestrowy z urzędu może, z ważnych powodów, orzec o rozwiązaniu spółki oraz ustanowić likwidatora. Z kolei w przypadku spółek kapitałowych sąd rejestrowy może ustanowić kuratora na okres nieprzekraczający roku. Jego zadaniem jest niezwłoczne przeprowadzenie czynności wymaganych do wyboru lub powołania władz osoby prawnej.

Każdy ma prawo przeglądania akt rejestrowych podmiotów wpisanych do rejestru, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ta druga sytuacja występuje np. w sytuacji wpisania do rejestru dłużników niewypłacalnych. W takiej sytuacji akty te są dostępne wyłącznie dla podmiotu, którego dotyczył wpis oraz wierzyciela, na którego wniosek orzeczono o wpisaniu podmiotu. Ponadto przedsiębiorcy mogą przez internet sprawdzać swoich kontrahentów. Może bezpłatnie uzyskać m.in.: adres, numer regon oraz sposób reprezentacji interesującego go podmiotu. Wystarczy tylko wejść na stronę internetową Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl).

Po wejściu do konkretnego rejestru należy odszukać przedsiębiorcę lub inny interesujący nas podmiot. Istnieją cztery możliwe sposoby wyszukiwania: po nazwie, numerze KRS, REGON lub NIP. Po zaznaczeniu opcji "Według nazwy" można wpisać nazwę w pełnym brzmieniu, zgodnym z wpisem do KRS lub część nazwy szukanego podmiotu. W wyniku wyszukiwania zostanie zwrócona lista podmiotów spełniających zadane kryteria. Wyszukiwarka nie odnajdzie żądanego podmiotu, jeśli podana nazwa lub jej część zawiera zmieniony szyk wyrazów w stosunku do nazwy wpisanej w KRS. Po zaznaczeniu opcji "Według numeru KRS" należy wpisać pełny numer nadany w KRS składający się z dziesięciu cyfr. Można wprowadzić numer skrócony (bez zer wiodących), wówczas wyszukiwarka automatycznie doda brakujące zera na początku numeru. Podobnie jest w przypadku wyszukiwania po numerze NIP lub REGON. W wyniku wyszukiwania tym sposobem zostanie zwrócona informacja o jednym podmiocie. Uzyskanie dodatkowych informacji jest odpłatne. W celu ich uzyskania osoba zainteresowana musi złożyć wniosek do Centralnej Informacji KRS. Również i w tym przypadku wniosek należy sporządzić na urzędowym formularzu.

● pola formularza (białe), które zawierają dane wpisywane przez wnioskodawcę, powinny być wypełniane wielkimi, drukowanymi literami, w języku polskim, czytelnie, na maszynie, komputerowo lub ręcznie,

● pola, które nie są wypełniane, należy wyraźnie przekreślić,

● w polach, w których jest kilka możliwości do wyboru, kwadrat odpowiadający żądanej informacji należy zaznaczyć znakiem X,

● nie należy poprawiać wypełnionych pól ani używać w tym celu korektora;

● do wniosku należy dołączyć wszelkie wymagane załączniki, zarówno te składane na formularzach, jak i w formie zwykłych dokumentów,

● wniosek musi być odpowiednio opłacony i podpisany.

lukasz.sobiech@infor.pl

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz. 1186 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 21 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestrów wchodzących w skład Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowej treści wpisów w tych rejestrach (Dz.U. nr 117, poz. 1237 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 19 grudnia 2006 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z KRS i udostępniania kopii dokumentów z elektronicznego katalogu dokumentów spółek (Dz.U. nr 247, poz. 1811).