Gmina nie może zarabiać na podłączaniu kanalizacji

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) ukarał gminę za nadużywanie pozycji dominującej poprzez narzucanie uciążliwych warunków umów przy przyłączeniu do sieci kanalizacyjnej (decyzja z 21 września 2009 r., nr RKR - 16/2009).

Chodziło o to, że każda osoba, która chciała przyłączyć swoją nieruchomość do gminnej sieci kanalizacyjnej, musiała wpłacić na rzecz jednostki samorządu określoną kwotę (2 tys. zł lub więcej). Opłata zmieniała się w zależności od rodzaju przyłącza i odległości przyłączanej nieruchomości od istniejącej zbiorczej sieci kanalizacyjnej. Wpłat dokonywano pod pozorem dobrowolnej darowizny na cel ochrony środowiska. W zamian za dokonanie darowizny gmina zapewniała wykonanie sieci rozdzielczej do przyłączanej nieruchomości wraz ze studzienką końcową.

Urząd przyznał, że zgodnie z prawem koszt wybudowania studzienki kanalizacyjnej rzeczywiście pokrywa właściciel przyłączanej nieruchomości (jak również odcinka łączącego budynek z tą studzienką). Jest on jednak dużo niższy od pobieranej przez gminę kwoty. Wnosząc wyższą opłatę, osoba ubiegająca się o przyłączenie faktycznie finansowała rozbudowę sieci kanalizacyjnej. To zaś należy do zadań przedsiębiorstwa kanalizacyjnego. Przyjęte przez jednostkę samorządu rozwiązania były szczególnie uciążliwe dla mieszkańców. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o przyłączenie nie zapewniłaby budowy odcinka sieci, zgodnie z wydawanymi przez gminę warunkami przyłączenia, wówczas nie doszłoby do przyłączenia nieruchomości do sieci. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają jednak możliwości wprowadzenia opłat z tytułu przyłączenia do sieci kanalizacyjnej lub rozbudowy tej sieci, pobieranych od osób ubiegających się o przyłączenie. Prezes UOKiK zakazał stosowania powyższej praktyki i nałożył na gminę karę w wysokości 17 341,63 zł.

W toku postępowania ustalono także, że w umowach zawieranych z odbiorcami usług kanalizacyjnych gmina zamieszczała postanowienia dopuszczające możliwość natychmiastowego rozwiązania umowy, w przypadku gdy odbiorca usług narusza określone w niej warunki, oraz rozwiązania umowy za wypowiedzeniem w każdej sytuacji. Takie określenie praw dostawcy usług jest jednak niezgodne z regulacjami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków. W jej świetle wypowiedzenie umowy o świadczenie usług wodociągowo-kanalizacyjnych jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych, określonych prawem sytuacjach.

Adam Makosz

Podstawa prawna

Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 z późn. zm.).

Ustawa z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 z późn. zm.).