Inicjatywa zwołania zgromadzenia należy do organu spółki

Inicjatywa zwołania walnego zgromadzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością winna pochodzić od zarządu jako organu, a nie od jego samodzielnie działającego członka, i przybrać formę uchwały.

Powodowy wspólnik wniósł o stwierdzenie nieważności uchwał podjętych 24 września 2007 r. na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników pozwanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wskazywał, iż zawiadomiony został pismem z 1 września 2007 r. o planowanym na wymieniony dzień nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników. Pismo podpisał prezes, który nie był uprawniony do jednoosobowej reprezentacji spółki. Pozwana nie kwestionowała powyższego, dodawała tylko, iż powód jako drugi z członków zarządu zawieszony został w pełnieniu funkcji wiceprezesa zarządu. Sąd I instancji, mając na względzie powyższe okoliczności, dodatkowo wskazał, że zarówno w dacie otrzymania zawiadomienia o zgromadzeniu, jak i w dacie wnoszenia powództwa, powód był członkiem zarządu. Uchwałą rady nadzorczej z 17 sierpnia 2007 r. powoda tylko zawieszono w pełnieniu funkcji wiceprezesa zarządu. Powodowi przysługiwało uprawnienie do wystąpienia z powództwem o stwierdzenie nieważności uchwał wspólników. Sąd okręgowy uwzględnił żądanie pozwu, stanąwszy na stanowisku, że walne zgromadzenie zwołane zostało nieprawidłowo, a więc nie było władne podejmować uchwał. Apelację od wyroku wniosła pozwana.

Sąd apelacyjny oddalił apelację. Wskazał, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała ocena prawidłowości zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia wspólników pozwanej spółki na 24 września 2007 r. W orzecznictwie i doktrynie przeważa pogląd, iż decyzja o zwołaniu zgromadzenia wspólników przez zarząd powinna być powzięta w formie uchwały podjętej bezwzględną większością głosów, a następnie realizacja tej uchwały może być dokonana jako czynność z zakresu reprezentacji poprzez podpisanie zaproszenia przez cały zarząd albo zgodnie z zasadami reprezentacji przez niektórych albo jednego członka zarządu. Twierdzi się, iż zwoływanie zgromadzeń wspólników należy do sfery wewnętrznej funkcjonowania spółki i jest objęte prowadzeniem jej spraw. Należy ono do czynności przekraczających zwykły zarząd, choćby tylko z uwagi na rangę problemu, jaką jest odpowiedzialność za prawidłowe i zgodne z prawem odbycie obrad najwyższego organu spółki. Dlatego też najpierw konieczne jest powzięcie uchwały przez zarząd, zgodnie z regułami wskazanymi w art. 208 par. 4 i 5 k.s.h., a następnie wystosowanie do wspólników zawiadomień o zgromadzeniu.

Również sąd apelacyjny stanął na stanowisku, że inicjatywa zwołania walnego zgromadzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością winna pochodzić od zarządu jako organu, a nie od jego samodzielnie działającego członka, i przybrać formę uchwały. Jak przyjmuje się w doktrynie, zwołanie zgromadzenia wspólników przez zarząd niemający składu odpowiadającego statutowi albo pominięcie jednego z członków powoduje, że takie zgromadzenie wspólników nie jest uprawnione do podejmowania jakichkolwiek uchwał. Nie było w sprawie kwestionowane, że zarząd spółki w ogóle nie podjął stosownej uchwały dotyczącej zwołania zgromadzenia. Uzasadnia to dokonanie oceny, iż sposób zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników naruszał przepisy kodeksu spółek handlowych i jako sprzeczny z art. 235 par. 1 k.s.h. przesądzał o wadliwości zastosowanej procedury. Słusznie uznał sąd okręgowy, iż nawet ewentualny konflikt w łonie zarządu nie uchyla powyższego trybu postępowania, wskazując, iż sposobem rozwiązania takiej sytuacji może być zwrócenie się do sądu o upoważnienie do zwołania zgromadzenia wspólników. Nie zasługuje na aprobatę sugestia, jakoby fakt zawieszenia powoda przez radę nadzorczą w pełnieniu funkcji wiceprezesa zarządu pozbawiał go członkostwa w zarządzie. Pozwana błędnie utożsamia sprawowanie funkcji wiceprezesa zarządu (pełnienie określonej funkcji w organie) z faktem bycia członkiem zarządu spółki (sprawowaniem obowiązków członka zarządu). Zawieszenie w pełnieniu piastowanej funkcji nie jest równoznaczne z odwołaniem ze składu zarządu. Treść uchwały rady nadzorczej pozwanej spółki z 17 sierpnia 2007 r. wskazuje, że zawieszenie dotyczyło wyłącznie pełnionej przez powoda funkcji w zarządzie spółki i tym samym nie wywierało skutku na wykonywanie przez niego praw członkowskich. Nieuprawnione jest twierdzenie, że z treści wymienionej uchwały rady nadzorczej jednoznacznie wynika wola pozbawienia powoda możliwości działania w zarządzie spółki.

sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Zgromadzenie wspólników spółki z o.o. zwołuje zarząd (art. 235 par. 1 k.s.h.), a rada nadzorcza i komisja rewizyjna mają prawo zwołania zwyczajnego zgromadzenia wspólników, tylko gdy zarząd nie zwoła go w terminie określonym w niniejszym dziale lub w umowie spółki (art. 235 par. 1 k.s.h.). Także rada nadzorcza oraz komisja rewizyjna mają prawo zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników, jeżeli zwołanie go uznają za wskazane, a zarząd nie zwoła zgromadzenia wspólników w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia odpowiedniego żądania przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną (art. 235 par. 1 k.s.h.). Zgodnie z art. 252 w zw. z art. 250 k.s.h. prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą przysługuje: 1) zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom, 2) wspólnikowi, który głosował przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, 3) wspólnikowi bezzasadnie niedopuszczonemu do udziału w zgromadzeniu wspólników, 4) wspólnikowi, który nie był obecny na zgromadzeniu, jedynie w przypadku wadliwego zwołania zgromadzenia wspólników lub też powzięcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad, 5) w przypadku pisemnego głosowania, wspólnikowi, którego pominięto przy głosowaniu lub który nie zgodził się na głosowanie pisemne albo też który głosował przeciwko uchwale i po otrzymaniu wiadomości o uchwale w terminie dwóch tygodni zgłosił sprzeciw. Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą nie jest powództwem o ustalenie opartym na przepisach kodeksu postępowania cywilnego i interesie prawnym powoda, ponieważ art. 252 par. 1 k.s.h. wprost wyłącza w stosunku do osób objętych dyspozycją art. 250 k.s.h. stosowanie art. 189 k.p.c.