Jak wyegzekwować należność od dłużnika

Z dniem 31 marca 2009 r., czyli po wejściu w życie ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 234, poz. 1572) konsument, który nie płaci w terminie swoich zobowiązań, będzie mógł ogłosić upadłość. Jeżeli spełni wszystkie wymogi przewidziane w znowelizowanej ustawie, to po wykonaniu planu spłaty i spłaceniu tylko części wierzytelności skorzysta on z umorzenia pozostałych zobowiązań, a wierzyciel nie będzie już mógł ich od niego skutecznie wyegzekwować.

Gdyby konsument nie ogłosił upadłości, to wówczas wierzyciel mógłby bardziej skutecznie dochodzić swoich roszczeń. Po uzyskaniu orzeczenia nakazującego zapłatę konsumentowi określonej kwoty i po nadaniu temu wyrokowi klauzuli wykonalności miałby on tytuł wykonawczy potrzebny do wszczęcia egzekucji komorniczej.

Na podstawie wyroku mógłby prowadzić egzekucję zasądzonego roszczenia wraz z odsetkami przez dziesięć lat. Faktycznie okres ten jeszcze przedłużyłby się, ponieważ w okresie wykonywania czynności przez komornika następują przerwy w biegu przedawnienia, co automatycznie wydłuża procedurę.

W tych przypadkach, gdy ogłoszenie upadłości przez dłużnika nie będzie korzystne dla wierzyciela, powinien on podjąć działania zmierzające do zminimalizowania straty.

Gdy dowie się o tym, że jego dłużnik chce ogłosić upadłość konsumencką, powinien dokładnie obserwować podejmowane w tej sprawie działania i te, które są dla niego niekorzystne, zaskarżać.

Sąd nie ma obowiązku ogłosić upadłości konsumenta tylko dlatego, że dłużnik wystąpił z takim wnioskiem. Umorzy on postępowanie upadłościowe wówczas, gdy upadający nie wskaże i nie wyda syndykowi całego majątku albo niezbędnych dokumentów lub w inny sposób nie wykonuje ciążących na nim obowiązków.

Sąd orzeka też o ustaleniu planu spłaty wierzycieli. Robi to na wniosek upadłego, po przeprowadzeniu rozprawy, o której terminie zawiadamia wszystkich wierzycieli.

Warto być na takiej rozprawie i zgłaszać wnioski co do ustalenia warunków spłaty.

Sąd nie jest związany wnioskiem upadłego co do części planu spłaty wierzycieli i może ustalić warunki spłaty bardziej korzystne dla wierzycieli, jeżeli w wierzyciel tego będzie się domagał. W dodatku na postanowienie sądu o ustaleniu planu spłaty przysługuje zażalenie.

Wierzyciel powinien obserwować, jak zachowuje się dłużnik w okresie wykonywania planu spłaty: czy nie robi zakupów na raty, nie zaciąga nowych zobowiązań z odroczoną płatnością, czy nie poprawiła się jego sytuacja majątkowa z innej przyczyny niż zwiększenie wynagrodzenia za pracę, lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej działalności zarobkowej.

Gdyby sytuacja majątkowa upadłego poprawiła się, to wówczas każdy z wierzycieli może wystąpić do sądu z wnioskiem o zmianę planu spłaty i zażądać podwyższenia przypadających mu kwot.

O zmianie planu spłaty orzeka sąd po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty.

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Sąd należy też zawiadomić o tym, że upadły nie wykonuje obowiązków ustalonych w planie spłaty. Sąd może wówczas plan uchylić i umorzyć postępowanie upadłościowe.