Więcej informacji ujawnianych w rejestrze

Nowy akt prawny będzie regulował zasady uzyskiwania tytułu i wykonywania zawodu biegłego rewidenta, organizacji samorządu zawodowego biegłych rewidentów, ich odpowiedzialności dyscyplinarnej i działania firm audytorskich. Sejm uchwalił ustawę o biegłych rewidentach i ich samorządzie, firmach audytorskich i nadzorze publicznym. Dostosowuje ona krajowe regulacje do postanowień dyrektywy 43 z 2006 r. W szczególności realizuje wymóg ustanowienia systemu nadzoru publicznego, któremu zostaną poddani biegli rewidenci i firmy audytorskie. Nowe przepisy zastąpią ustawę z 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie. Teraz ustawę rozpatrzy Senat.

Ustawa określa warunki niezbędne do otrzymania tytułu biegłego rewidenta w Polsce. Istotne regulacje dotyczą składu osobowego, kadencji, sposobu i trybu powoływania oraz odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej przeprowadzającej egzaminy dla kandydatów na biegłych rewidentów. W stosunku do obowiązujących przepisów został rozszerzony skład Komisji z 15 do 19 członków. Nie będą to już wyłącznie biegli rewidenci, ale także przedstawiciele Ministerstwa Finansów, osoby rekomendowane przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów (KRBR) oraz Komisję Nadzoru Finansowego. Nowością będą regulacje określające dziedziny wiedzy, z których przeprowadzane będą egzaminy dla kandydatów na biegłych rewidentów. Dotychczas zakres tematyczny egzaminów określony był w uchwale KRBR. Ponadto opłata za egzamin pisemny nie będzie mogła być wyższa niż równowartość 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, a za dyplomowy - nie wyższa niż 30 proc.

W porównaniu ze stanem obecnym rozszerzony został zakres informacji ujawnianych w rejestrze biegłych rewidentów. Będzie on obejmował m.in. informacje dotyczące formy wykonywania zawodu przez biegłego rewidenta oraz nazwę, adres strony internetowej i adres firmy audytorskiej zatrudniającej biegłego rewidenta.

Ustawa stanowi, że biegli rewidenci zatrudnieni w samorządzie biegłych rewidentów oraz pracujący w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego lub naukowego mogą wykonywać zawód wyłącznie w określonej przez ustawodawcę formie. Chodzi tu o wykonywanie zawodu biegłego rewidenta jako osoba niepozostająca w stosunku pracy i nieprowadząca działalności we własnym imieniu i na własny rachunek, pod warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej z firmą audytorską. Oznacza to, że dla pracowników naukowo-dydaktycznych oraz naukowych został stworzony wyjątek od zakazu pozostawania przez biegłego rewidenta w stosunku pracy i równoczesnego wykonywania zawodu na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Ustawa określa także zakres działalności firm audytorskich. Oprócz czynności rewizji finansowej (badanie i przeglądy sprawozdań finansowych) firmy te będą mogły wykonywać zadania z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych i podatkowych, doradztwa podatkowego, postępowania upadłościowego lub likwidacyjnego, działalności szkoleniowej i wydawniczej w zakresie rachunkowości i rewizji finansowej oraz podatków.

Istotną częścią dyrektywy 43 jest wymóg ustanowienia w poszczególnych państwach członkowskich nadzoru publicznego. Nadzór taki w szerokim zakresie przewiduje uchwalona ustawa. Są to najdalej idące zmiany w stosunku do rozwiązań istniejących w obecnie obowiązującej ustawie z 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie. Wiąże się to przede wszystkim z utworzeniem Komisji Nadzoru Audytowego (KNA). Obecnie kontrolę nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi sprawuje Krajowa Izba Biegłych Rewidentów (KIBR), która sama z kolei jest nadzorowana przez ministra finansów. KNA będzie sprawowała nadzór publiczny nad wykonywaniem zawodu przez biegłych rewidentów i działalnością firm audytorskich oraz nad KIRB.

KNA będzie się składała z dziewięciu członków, w tym: dwóch przedstawicieli ministra finansów, dwóch - Komisji Nadzoru Finansowego, jednego - ministra sprawiedliwości, dwóch - Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, a także przedstawicieli organizacji pracodawców i Giełdy Papierów Wartościowych. W celu zapewnienia niezależności KNA od samorządu zawodowego biegłych, większość jej członków przynajmniej przez trzy lata przed powołaniem nie będzie wykonywać czynności rewizji finansowej, mieć prawa głosu w firmie audytorskiej ani być członkiem zarządu lub rady nadzorczej firmy audytorskiej.