Przedsiębiorca może żądać od banku pisemnej informacji, dlaczego nie dostał kredytu

19 marca 2009

Większość banków zaostrzyła podejście do kredytów obrotowych dla firm. Trudno znaleźć przedsiębiorcę, który nie narzekałby na trudności w kontaktach z bankami. Wyższe koszty finansowania działalności i zwiększenie restrykcyjności banków najbardziej dotyka eksporterów, którzy otwierali linie kredytowe pod zawierane kontrakty - dziś banki wypowiadają firmom linie kredytowe lub kredyty obrotowe, gdyż w nowych realiach gospodarczych firmy renegocjują warunki zagranicznych kontraktów i zmienia się ich sytuacja finansowa.

Kredyt obrotowy jest jednak najszybszym sposobem poprawy płynności finansowej przedsiębiorstwa - dlatego jest tak pożądany przez firmy.

Służy do finansowania bieżących potrzeb firmy związanych głównie z produkcją, sprzedażą i rozliczeniami. Jego głównym przeznaczeniem są konkretne zakupy, najczęściej udzielany jest na rok - dwa lata.

Dlaczego firmom nie udaje się zaciągnąć kredytu obrotowego? Wśród głównych powodów banki wymieniają nierealne lub nierzetelne prognozy finansowe oraz brak rzeczywistego zapotrzebowania na środki obrotowe (przedsiębiorcy często wnioskują o kredyt obrotowy, ale planują spożytkowanie go na wydatki inwestycyjne) i brak wystarczających zabezpieczeń.

Jakie zabezpieczenia akceptują banki? Najchętniej widziane to m.in.: blokada środków na rachunkach bankowych, gwarancja banku oraz innych podmiotów, poręczenie według prawa cywilnego lub wekslowego, hipoteka, zastaw rejestrowy, przewłaszczenie na zabezpieczenie, weksel in blanco, ubezpieczenie kredytu, przelew wierzytelności na zabezpieczenie lub cesja wierzytelności z tytułu ubezpieczenia, zastaw według prawa cywilnego czy pełnomocnictwo do dysponowania rachunkami. Przedsiębiorca, który takich zabezpieczeń nie przedstawi, kredytu nie otrzyma.

Przedsiębiorca, któremu bank odmówił udzielenia kredytu lub cofnął finansowanie, może jednak wykorzystać do swojej obrony Prawo bankowe. Artykuł 70 daje bowiem właścicielowi czy zarządowi firmy prawo żądać od banku pisemnej informacji na temat oceny zdolności kredytowej jego firmy. Po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku o wyjaśnienie dotyczące dokonanej oceny zdolności kredytowej bank ma obowiązek udostępnić dokumenty z informacją, w jaki sposób ocenił zdolność kredytową firmy i przedstawić uzasadnienie na piśmie.

Zgodnie z tym przepisem, banki nie mogą bez powodu (mocnych, racjonalnych przesłanek) odmówić przedsiębiorcy kredytowania albo wypowiedzieć linię kredytową.

Bankowcy mają jeden argument: pogarszają się wyniki finansowe firm, więc część z nich będzie miała niższą zdolność kredytową.

- Należy spodziewać się dalszego silnego zaostrzenia polityki kredytowej względem przedsiębiorców - wynika z raportu NBP. Banki - oczywiście - wprost nie mówią i nie powiedzą o ograniczaniu akcji kredytowej dla firm. Tylko niektóre instytucje finansowe tę sytuację próbują wykorzystać i wyciągają rękę do biznesu. Zwiększenie akcji kredytowej dla firm zapowiada np. bank PKO BP.

- Obecną sytuację na rynku traktujemy jako szansę rozwijania akcji kredytowej - przyznaje Izabela Świderek-Kowalczyk z PKO BP. - Chcemy zwiększyć nasz udział w rynku kredytów obrotowych - mówi.

BANK MUSI UZASADNIĆ OCENĘ ZDOLNOŚCI KREDYTOWEJ

1. Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności.

2. Osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, o ile posiada zdolność prawną, które nie mają zdolności kredytowej, bank może udzielić kredytu pod warunkiem:

1) ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu,

2) przedstawienia niezależnie od zabezpieczenia spłaty kredytu programu naprawy gospodarki podmiotu, którego realizacja zapewni - według oceny banku - uzyskanie zdolności kredytowej w określonym czasie.

3. Kredytobiorca jest obowiązany umożliwić podejmowanie przez bank czynności związanych z oceną sytuacji finansowej i gospodarczej oraz kontrolę wykorzystania i spłaty kredytu.

4. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio przy udzielaniu kredytu nowo utworzonemu przedsiębiorcy, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, o ile posiada zdolność prawną.

6. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy ubiegającego się o pożyczkę pieniężną.

Prawo bankowe - Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. z późniejszymi zmianami