Plan połączenia nie zawsze musi być badany przez biegłego

Od 28 lutego 2009 r. obwiązuje przepis art. 503¹ Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z nim plan połączenia nie musi być badany przez biegłego rewidenta, jeśli wszyscy wspólnicy każdej z łączących się spółek wyrażą na to zgodę. Stanowi on novum w polskim systemie prawnym i jest wyrazem implementacji przepisów unijnych do prawa krajowego. W artykule 10 Dyrektywy III dotyczącej łączenia się spółek dodano bowiem Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2007/63,WE z 13 listopada 2007 r. zapis umożliwiający, na mocy zgody wyrażonej przez wszystkich akcjonariuszy oraz osób posiadających inne papiery wartościowe (z którymi związane jest prawo głosu w spółkach uczestniczących w połączeniu), odstąpienie od badania projektu warunków połączenia czy sprawozdania biegłego.

Przepis art. 503¹ k.s.h. nie wskazuje, w jakiej formie zgoda ta winna być udzielona. Może być ona udzielona choćby w formie ustnej, jednak należy mieć na uwadze trudności dowodowe w takim wypadku. Wydaje się więc, że - aby uniknąć jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie - zastosowanie winna mieć forma pisemna. Ponadto zgoda taka powinna być dołączona także do wniosku o przyjęcie planu połączenia do akt rejestrowych łączących się spółek, sąd rejestrowy bowiem - z uwagi na brak stosownej opinii biegłego - badał będzie, czy zostały spełnione przesłanki z art. 503¹k.s.h.

Przepis ten nie określa także dokładnego terminu, w którym stosowna zgoda winna być udzielona. Wydaje się więc, że może być udzielona w dowolnym momencie aż do dnia na miesiąc przed planowanym dniem powzięcia uchwały połączeniowej. Uznać tak trzeba, ponieważ opinia biegłego winna być wyłożona do wglądu wspólników najpóźniej na miesiąc przed planowanym terminem powzięcia uchwały połączeniowej, więc najpóźniej w tym momencie powinno być już wiadome, czy przedkładanie wspólnikom tej opinii będzie konieczne. Oczywiście należy pamiętać, że ww. miesięczny termin liczony jest dla każdej ze spółek osobno.

Skoro art. 503¹ k.s.h. de facto nie wyznacza żadnego końcowego terminu, do którego zgoda wspólników na niebadanie planu połączenia winna być wyrażona pod rygorem bezskuteczności, to w przypadku, gdyby stosowną zgodę wyrazili jedynie niektórzy wspólnicy, a spółki mimo to złożyły wnioski o rejestrację planu połączenia z pominięciem badania go przez biegłego, sytuację taką uzdrowić można - poprzez złożenie odpowiednich oświadczeń przez pozostałych wspólników - aż do momentu złożenia wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o rejestrację połączenia.

Pierwotnie przepisy k.s.h. (ściślej: art. 516 par. 7 k.s.h.) o łączeniu się spółek przewidywały wyjątek od obowiązku badania przez biegłego planu połączenia jedynie w sytuacji łączenia się spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie jako wspólnicy występują osoby fizyczne w łącznej liczbie nieprzekraczającej dziesięciu osób we wszystkich łączących się spółkach. Przepis art. 516 par. 7 k.s.h. wskazuje, że w takim wypadku nie jest potrzebne występowanie o zgodę wspólników na niebadanie planu połączenia, każdy ze wspólników natomiast może zgłosić, w ciągu miesiąca od dnia zgłoszenia planu połączenia do sądu rejestrowego, sprzeciw wobec niebadania planu przez biegłego, co skutkować będzie taką koniecznością. Jest to więc rozwiązanie nieco inne od przyjętego w art. 503¹ k.s.h.

Przepis art. 503¹ k.s.h. stanowi lex generalis wobec art. 516 par. 7 k.s.h. - przemawia za tym choćby sformułowanie, że należy go stosować z zastrzeżeniem właśnie art. 516 par. 7 k.s.h. W sytuacji więc, gdy występują określone przesłanki wskazane w art. 516 par. 7 k.s.h., nie jest konieczne zasięganie przez zarządy łączących się spółek zgody wspólników na odstąpienie od badania planu połączenia. W takim wypadku wystarczającym narzędziem ochrony wspólników będzie możliwość zgłoszenia przez nich sprzeciwu wobec takiej metody połączenia.

Rezygnacja z badania planu połączenia znajdzie zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy w połączeniu biorą udział spółki jednoosobowe lub w których występuje niewielka liczba wspólników bądź akcjonariuszy. Niewątpliwie ułatwia ona i przyspiesza procedury połączeniowe i obniża ich koszt. Ponadto zauważyć należy, że rezygnacja taka nie narusza w żadnym wypadku bezpieczeństwa i pewności obrotu, ponieważ badanie przez biegłego planu połączenia chroni jedynie wspólników, a nie wierzycieli łączących się spółek. Ci ostatni z kolei są bowiem chronieni przez przepisy art. 495-496 k.s.h. wskazujące, że do momentu ich zaspokojenia lub zabezpieczenia majątek każdej ze spółek biorących udział w połączeniu winien być administrowany oddzielnie. Warto jednak pamiętać, że warunkiem powstania takiego obowiązku jest to, aby wierzyciele zgłosili swe wierzytelności na piśmie przed upływem sześciu miesięcy od ogłoszenia o połączeniu.

● Art. 503¹ kodeksu spółek handlowych

Badanie planu połączenia przez biegłego i jego opinia nie są wymagane, jeżeli wszyscy wspólnicy każdej z łączących się spółek wyrazili na to zgodę, z zastrzeżeniem art. 516 par. 7.

● Art. 516 par. 7 kodeksu spółek handlowych

Do łączenia się spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne w liczbie nieprzekraczającej we wszystkich łączących się spółkach dziesięciu osób, nie stosuje się przepisów art. 500 par. 2 i art. 502-504, chyba że przynajmniej jeden wspólnik zgłosi sprzeciw spółce, nie później niż w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia planu połączenia do sądu rejestrowego.

@RY1@i02/2010/252/i02.2010.252.210.003a.001.jpg@RY2@

Krzysztof Wróbel, radca prawny, Partner w Kancelarii Kwaśnicki, Wróbel & Partnerzy

Krzysztof Wróbel

radca prawny, Partner w Kancelarii Kwaśnicki, Wróbel & Partnerzy

@RY1@i02/2010/252/i02.2010.252.210.003a.002.jpg@RY2@

Piotr Letolc, prawnik w Kancelarii Kwaśnicki, Wróbel & Partnerzy

Piotr Letolc

prawnik w Kancelarii Kwaśnicki, Wróbel & Partnerzy

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.)