Jednostki zainteresowania publicznego podlegają szczególnym zasadom rewizji

Ustawa o biegłych rewidentach, która obowiązuje od 6 czerwca 2009 r., podzieliła podmioty podlegające badaniu przez biegłego rewidenta na dwie grupy. Są to jednostki zainteresowania publicznego podlegające zaostrzonym zasadom badania oraz pozostałe podmioty. Wśród jednostek zainteresowania publicznego wymienione są m.in. banki i zakłady ubezpieczeń.

Wśród takich podmiotów wymienione są spółki giełdowe, tj. emitenci papierów wartościowych dopuszczeni do obrotu na rynku regulowanym państwa Unii Europejskiej, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego.

Powstaje więc pytanie, czy spółki notowane na rynku NewConnect, prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, są w rozumieniu ustawy o biegłych rewidentach jednostkami zainteresowania publicznego. Do tej kwestii odnosi się Ministerstwo Finansów na swojej stronie internetowej (www.mf.gov.pl).

Resort wyjaśnia, że rynek ten należy uznać za alternatywny system obrotu. To pojęcie jest natomiast wyjaśnione w art. 3 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. nr 183, poz. 1538 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przez alternatywny system obrotu rozumie się organizowany przez firmę inwestycyjną lub podmiot prowadzący rynek regulowany, poza rynkiem regulowanym, wielostronny system kojarzący oferty kupna i sprzedaży instrumentów finansowych w taki sposób, że do zawarcia transakcji dochodzi w ramach tego systemu, zgodnie z określonymi zasadami.

Rynek ten, poza przepisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, działa na podstawie:

n ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. nr 184, poz. 1539 z późn. zm.), oraz

n Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu w brzmieniu przyjętym uchwałą nr 147/ 2007 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie z 1 marca 2007 r., z uwzględnieniem zmian wprowadzonych kolejnymi uchwałami Zarządu Giełdy.

Ministerstwo Finansów zwraca również uwagę, że w myśl przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, alternatywny system obrotu nie jest uznawany za rynek regulowany. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 tej ustawy rynkiem regulowanym jest działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych. Zapewnione muszą być również jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi właściwego organu na zasadach określonych w przepisach ustawy, jak również uznany przez państwo członkowskie za spełniający te warunki, i wskazany Komisji Europejskiej jako rynek regulowany.

Oznacza to, że emitentów papierów wartościowych mających siedzibę na terytorium Polski, dopuszczonych do obrotu na rynku NewConnect nie zalicza się do jednostek zainteresowania publicznego.

Jednostkami zainteresowania są również instytucje pieniądza elektronicznego. Określa je art. 2 pkt 5 ustawy z 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. nr 169, poz. 1385 z późn. zm.). Takimi instytucjami są inne niż banki osoby prawne działające w formie spółki akcyjnej, utworzonej i działającej na podstawie zezwolenia właściwych władz lub przepisów prawa. Ich przedmiotem działalności jest prowadzenie we własnym imieniu i na własny rachunek działalności polegającej na wydawaniu do dyspozycji i wykupie pieniądza elektronicznego oraz rozliczanie transakcji dokonywanych przy użyciu instrumentów pieniądza elektronicznego.

Zidentyfikowanie takich podmiotów jest o tyle ważne, że mają one szczególne obowiązki. Przykładowo w takich podmiotach kluczowy biegły rewident nie może wykonywać czynności rewizji w okresie dłuższym niż pięć lat. Taki wymóg nałożyła ustawa o biegłych rewidentach. Takim biegłym jest audytor, który odpowiada za wykonanie badania w imieniu firmy przeprowadzającej czynności rewizji finansowej.

Należy pamiętać, że pięcioletni okres wykonywania czynności rewizji finansowej w tej samej jednostce zainteresowania publicznego liczy się od momentu wejścia w życie ustawy o biegłych rewidentach, tj. 6 czerwca 2009 r. Wyjątkiem są zakłady ubezpieczeń. Stosuje się do nich bowiem przepisy ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej.

Zgodnie z tymi przepisami ten sam podmiot uprawniony do badania sprawozdań nie może być wybrany na okres dłuższy niż pięć lat. W tym przypadku pięcioletni okres wykonywania czynności rewizji finansowej w tej samej jednostce zainteresowania publicznego liczy się od momentu wyboru podmiotu audytorskiego dla danego zakładu ubezpieczeń.

Określone jednostki zainteresowania publicznego muszą tworzyć komitety audytu. Członkowie komitetu audytu muszą być powołani przez radę nadzorczą spośród jej członków. W przypadku gdy rada nadzorcza składa się z nie więcej niż pięciu członków, zadania komitetu audytu mogą zostać powierzone radzie nadzorczej.

Przepisy wymagają, aby w skład tego organu weszło co najmniej trzech członków, w tym przynajmniej jeden członek powinien spełniać warunki niezależności i posiadać kwalifikacje w dziedzinie rachunkowości lub rewizji finansowej.

Główne zadania stawiane komitetom dotyczą m.in. monitorowania procesu sprawozdawczości finansowej, skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz zarządzania ryzykiem. Ponadto komitet audytu ma monitorować wykonywanie czynności rewizji finansowej oraz badać niezależność biegłego rewidenta i podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych.

● mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym państwa Unii Europejskiej, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego,

● banki krajowe, oddziały instytucji kredytowych i oddziały banków zagranicznych,

● spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe,

● zakłady ubezpieczeń i główne oddziały zakładów ubezpieczeń oraz zakłady reasekuracji,

● instytucje pieniądza elektronicznego,

● otwarte fundusze emerytalne oraz powszechne towarzystwa emerytalne,

● fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte oraz fundusze inwestycyjne zamknięte, których publiczne certyfikaty inwestycyjne nie zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym,

● podmioty prowadzące działalność maklerską z wyłączeniem podmiotów prowadzących działalność wyłącznie w zakresie przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych lub w zakresie doradztwa.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 2 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. nr 77, poz. 649).