Wierzytelność francuskiego dłużnika zgłasza się według francuskich reguł

Dochodzenie praw wobec francuskich kontrahentów, których upadłość została ogłoszona przez francuskie sądy, musi odbywać się zgodnie z prawem i orzecznictwem tego kraju.

Rozporządzenie Rady z 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego przewiduje, że prawo państwa wszczęcia postępowania upadłościowego określa przesłanki wszczęcia tego postępowania, sposób jego prowadzenia i ukończenia. W szczególności prawo to określa, jakie wierzytelności mogą zostać zgłoszone w postępowaniu upadłościowym, a także zasady zgłoszenia, sprawdzenia i ustalenia wierzytelności.

Zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości jest poddane we Francji ścisłym wymogom, których nieprzestrzeganie w określonym terminie może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych. Zgodnie z francuskimi przepisami w zasadzie każdy wierzyciel, z wyjątkiem pracowników upadłego przedsiębiorstwa, powinien zgłosić swoją wierzytelność do syndyka (mandataire judiciaire) mianowanego przez sąd wszczynający postępowanie upadłościowe. Termin do zgłoszenia wierzytelności wynosi dwa miesiące od ogłoszenia decyzji o wszczęciu postępowania w dzienniku BODACC. W stosunku do wierzycieli uprzywilejowanych, których prawo rzeczowe zostało opublikowane (hipoteka, zastaw) albo związanych z upadłym na mocy opublikowanej umowy, termin odlicza się od dnia otrzymania od syndyka poleconego listu informującego o wszczęciu postępowania i o obowiązku zgłoszenia wierzytelności.

Dla wierzycieli zamieszkałych albo mających siedzibę za granicą termin do zgłoszenia wierzytelności jest podwyższony o dodatkowe dwa miesiące.

Termin ten nie powinien być lekceważony, gdyż jego przekroczenie pozbawia możliwości zaspokojenia z masy upadłości. Prawo francuskie pozwala wierzycielowi wnieść wniosek do sędziego komisarza (jugecommissaire) o przywrócenie terminu zawitego pod ścisłymi warunkami. Wierzyciel musi udowodnić, że brak zgłoszenia nie wynika z jego winy lub że wynika z winy upadłego, który umyślnie ukrył istnienie wierzytelności przed syndykiem. Od czasu nowelizacji francuskiego kodeksu handlowego ustawą z 26 lipca 2006 r., wierzytelności, które nie zostały zgłoszone i których termin zawity nie został przywrócony, już nie wygasają. Wierzytelności takie nie mogą za to być przeciwstawione masie upadłości ani upadłemu dłużnikowi podczas wykonywania planu naprawczego i nawet po jego realizacji, jeżeli upadły dłużnik wywiązał się ze zobowiązań przewidzianych w planie.

Francuskie sądy bardzo surowo sprawdzają przestrzeganie warunków zgłoszenia. Szczególnie dużą uwagę należy przywiązywać do osoby zgłaszającej wierzytelność w imieniu wierzyciela. Z wyjątkiem adwokatów osoby trzecie nie mogą dokonać zgłoszenia wierzytelności w imieniu innego podmiotu prawnego bez udowodnienia syndykowi, że posiadają specjalne pełnomocnictwo w tym zakresie. Pełnomocnictwo ogólne przekazane firmie windykacyjnej albo komornikowi w celu odzyskania wierzytelności od dłużników nie spełnia takiego wymogu.

Francuskie orzecznictwo dotyczące wymogów ważności zgłoszenia jest bardzo bogate. Sądy francuskie odrzucają np. zgłoszenia niepodpisane, zawierajace podpis elektroniczny reprezentanta prawnego przedsiębiorstwa niespełniający warunków bezpieczeństwa, albo podpisane przez pracowników wierzyciela nieposiadających upoważnienia do dokonywania zgłoszeń.

Francuski kodeks handlowy jest lakoniczny, jeżeli chodzi o formę zgłoszenia wierzytelności, gdyż przewiduje jedynie obowiązek zgłoszenia pisemnego. Dla celów dowodowych zgłoszenia wierzytelności dokonuje się zazwyczaj listem poleconym. Niektóre decyzje sądowe uznały możliwość zgłoszenia wierzytelności faksem. Zgodnie z art. 41 rozporządzenia Rady z 29 maja 2000 r., wierzyciel, którego miejsce zwykłego pobytu lub siedziba znajdują się w innym państwie członkowskim niż państwo wszczęcia postępowania, może zgłosić swoją wierzytelność w języku tego pierwszego państwa. W tym przypadku zgłoszenie wierzytelności musi być co najmniej opatrzone tytułem "Zgłoszenie wierzytelnosci" w języku urzędowym państwa wszczęcia postępowania (po francusku Déclaration de créance). Doświadczenie pokazuje, że francuski syndyk żąda tłumaczenia całości dokonanego zgłoszenia na język francuski.

Francuscy syndycy nie mają obowiązku informowania wierzyciela o formalnych brakach zgłoszenia w celu ich uregulowania przed upływem terminu do zgłoszenia wierzytelności. Tym samym wierzyciel może ignorować, że dokonane zgłoszenie nie spełnia wymogów prawa i orzecznictwa francuskiego jeszcze przez wiele miesięcy po upływie terminu do zgłoszenia. Niestety jest już wówczas najczęściej za późno na uregulowanie błędów i niedopatrzeń.

@RY1@i02/2010/066/i02.2010.066.087.006b.001.jpg@RY2@

Joanna Candelier, Adwokat we francuskiej kancelarii Landwell & Associés w Lyonie

Adwokat we francuskiej kancelarii Landwell & Associés w Lyonie

Rozporządzenie Rady z 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego.

Francuski kodeks handlowy.