Członkowi zarządu spółki grozi grzywna do 20 tys. złotych

Odmowa zamieszczenia przez zarząd ogłoszenia, o którym mowa w art. 402¹ k.s.h., gdy z inicjatywą zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki publicznej występują akcjonariusze, na podstawie art. 399 par. 3 k.s.h., oznacza niezwołanie przez zarząd walnego zgromadzenia, w rozumieniu art. 594 § 1 pkt 3 k.s.h.

Zakłady D. będące akcjonariuszem GP SA posiadającym 53,37 proc. ogólnej liczby głosów złożyły do sądu wniosek o nałożenie na członków zarządu GP SA grzywny na podstawie art. 594 par. 1 pkt 3 k.s.h. w kwocie 20 tys. zł. Podstawą do wystąpienia z wnioskiem było zaniechanie przez zarząd GP SA ogłoszenia w trybie art. 402¹ par. 1 k.s.h. o zwołaniu nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki GP SA w trybie art. 399 par. 3 k.s.h., co wywołało skutek w postaci niezwołania zgromadzenia.

Sąd rejonowy umorzył postępowanie o nałożenie na członków zarządu spółki GP SA grzywny.

Sąd okręgowy, rozpoznając zażalenie Zakładów D. na postanowienie sądu rejonowego, powziął wątpliwość, czy odmowa zamieszczenia przez zarząd ogłoszenia, o którym mowa w art. 402¹ k.s.h., w przedmiocie ogłoszenia zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki publicznej podjętego przez jej akcjonariuszy na podstawie art. 399 par. 3 k.s.h., oznacza niezwołanie przez zarząd wbrew obowiązkowi zgromadzenia wspólników w rozumieniu art. 594 par. 1 pkt 3 k.s.h.

Pytanie to skierował do Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym zwołanie walnego zgromadzenia spółki publicznej, gdy z inicjatywą jego zwołania występują akcjonariusze lub akcjonariusz reprezentujący co najmniej połowę ogółu głosów w spółce, wymaga dopełnienia dwóch czynności. Po pierwsze - akcjonariusze ci muszą wyrazić wolę zwołania walnego zgromadzenia (art. 399 par. 3 k.s.h.).

Będzie to bądź oświadczenie woli akcjonariusza większościowego lub gdy akcjonariuszy jest kilku - ich wspólne oświadczenie.

Po drugie - taka inicjatywa zwołania walnego zgromadzenia musi zostać umieszczona na stronie internetowej spółki, zgodnie z wymogami określonymi w art. 402¹ i 402² k.s.h. Ponieważ dysponentem strony internetowej spółki jest jej zarząd, zwołanie walnego zgromadzenia w spółce publicznej, gdy z inicjatywą jego zwołania występują akcjonariusz lub akcjonariusze większościowi, zależy nie tylko od ich inicjatywy, ale także od zachowania zarządu. Jeżeli odmówi on zmieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia na stronie internetowej - nie zostanie ono zwołane.

Zarządowi nie można jednak tego robić, gdyż to nie on decyduje o zwołaniu walnego zgromadzenia, lecz akcjonariusze większościowi. Członkowie zarządu, którzy odmawiają umieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia na stronie internetowej spółki, w istocie nie zwołują takiego zgromadzenia, wbrew obowiązkowi ciążącemu na nich. Takie zachowanie należy, zdaniem SN, kwalifikować jako mieszczące się w dyspozycji art. 594 par. 1 pkt 3 k.s.h, a więc grozi członkom zarządu za to grzywna do 20 tys. zł.

To, że wprost w powołanym przepisie nie zostało przewidziane, że niezamieszczenie ogłoszenia na stronie internetowej jest zagrożone grzywną, nie może mieć decydującego znaczenia. Skoro zgodnie z art. 402¹ k.s.h. walne zgromadzenie spółki publicznej zwołuje się przez ogłoszenie dokonywane na stronie internetowej spółki, a dysponentem tej strony jest zarząd, to gdy z inicjatywą zwołania zgromadzenia występują akcjonariusze większościowi, zarząd ma obowiązek umieścić stosowne ogłoszenie na stronie internetowej spółki.

Gdyby uznać, że członkowie zarządu nie mają takiego obowiązku, uprawnienie akcjonariuszy większościowych, o którym mowa w art. 399 par. 3 k.s.h., byłoby pozorne.

Oprac. Teresa Siudem

@RY1@i02/2011/114/i02.2011.114.210.007a.001.jpg@RY2@

Piotr Kubiak, radca prawny Siwek Gaczyński & Partners Sp. k.

W komentowanej uchwale SN szczególną uwagę należy zwrócić na sposób, w jaki sąd, interpretując przepisy art. 399 par. 3, 402¹ oraz 594 par. 1 pkt 3 Kodeksu spółek handlowych doszedł do zaprezentowanej obok tezy. Jest to doskonały przykład wykładni celowościowej. Sąd - mając na uwadze cel, jaki ma realizować przepis art. 399 par., 3 k.s.h. przyznający akcjonariuszom prawo do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia - dyspozycją art. 594 par. 1 pkt 3 k.s.h., mówiącego o skutkach niezwołania walnego zgromadzenia objął również sytuacje, w których aktywność członków zarządu przy zwoływaniu walnego zgromadzenia zwoływanego przez akcjonariuszy na podstawie art. 399 par. 3 k.s.h. ogranicza się jedynie do czynności technicznej (umieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej). Ścisła, językowa wykładnia art. 594 par. 1 pkt 3 k.s.h. prowadziłaby do tego, że przepis art. 399 par. 3 k.s.h. przewidujący uprawnienie akcjonariuszy do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia byłby przepisem martwym, w sytuacji, w której zarząd spółki mający nadzór nad stroną internetową odmawiałby współpracy z takimi akcjonariuszami. Przy braku sankcji dla członków zarządu uprawnienie akcjonariuszy byłoby niemożliwe do wyegzekwowania czy też pozorne, jak ujął to SN. Warto zatem pamiętać o tym, że poszukiwanie normy prawnej w przepisie powinno uwzględniać nie tylko literalną treść przepisu, ale również cel, który dana norma prawna ma realizować, i okoliczności, w których będzie funkcjonować.