Kiedy przedsiębiorca ma prawo zawiesić prowadzenie firmy

Wielu przedsiębiorców zawiesza prowadzenie działalności na okres wakacji, bądź też prowadzi firmę tylko w sezonie w miejscowościach uzdrowiskowych, a przez pozostałe miesiące w roku wykonuje inną pracę lub utrzymuje się z renty albo emerytury.

Przedsiębiorca może zawiesić prowadzenie firmy tylko wówczas, gdy spełnia wymogi określone w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).

Gdy wniosek zostanie sporządzony na papierze, to przedsiębiorca doręcza go osobiście albo przesyła listem poleconym. Wniosek przesłany pocztą listem poleconym powinien poświadczyć notariusz (że podpis wnioskodawca złożył na wniosku własnoręcznie). Nawet po rozpoczęciu działalności przez CEIDG do końca roku będzie jeszcze funkcjonować ewidencja w gminach, która przyjmuje zgłoszenie wpisów w formie papierowej.

Wniosek można złożyć także w wersji elektronicznej za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie internetowej gminy. Trzeba go wówczas opatrzyć podpisem elektronicznym. Gdy przedsiębiorca tego nie zrobi, to wówczas gmina zawiadomi go o terminie i miejscu podpisania wniosku.

Instytucja zawieszenia stosowana jest więc tylko w ograniczonym zakresie, na wniosek przedsiębiorcy, na okres do 24 miesięcy i pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę. Natomiast może zawiesić zatrudniając zleceniobiorców, wykonawców lub agentów, albo korzystając z pomocy osób współpracujących, którymi są członkowie jego rodziny. Może też zatrudniać uczniów na podstawie umowy o przyuczenie do zawodu.

Teraz przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników, może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Natomiast od 1 lipca 2011 r. minimalny okres zawieszenia będzie wynosił 30 dni.

Przedsiębiorca, który zawiesił działalność, nie musi odprowadzać składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz społeczne oraz składać deklaracji rozliczeniowych. Przez to jednak w tym okresie straci prawo do zasiłku chorobowego i opiekuńczego oraz do jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy. Natomiast nieopłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne spowoduje, że i on, i ta część rodziny, która korzysta z jego ubezpieczenia zdrowotnego, będą mogli leczyć się za darmo jeszcze tylko przez 30 dni od zawieszenia firmy. Natomiast przedsiębiorca w okresie zawieszenia może opłacać dobrowolne składki na ubezpieczenie rentowe i emerytalne, a także zostać objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na zasadzie dobrowolności.

Przedsiębiorca zawsze sam wskazuje długość okresu zawieszenia, a od 1 lipca 2011 r. będzie ją oznaczał w dniach, miesiącach albo miesiącach i dniach. Gdy postanowi nie prowadzić działalności tylko przez jeden pełny miesiąc luty, to wówczas za minimalny okres zawieszenia w jego przypadku będzie wynosił 28 lub 29 dni, czyli tyle, ile dni kalendarzowych w danym roku kalendarzowym ma luty. Wprowadzenie takiej zasady przy rozliczeniach ułatwi firmom rozliczanie się z ZUS i z urzędem skarbowym.

Aby dopełnić procedur, przedsiębiorca nie musi uzyskać zezwolenia jakiegokolwiek organu na zgłoszenie zawieszenia oraz uzasadniać, dlaczego podjął taką decyzję. W okresie zawieszenia nie musi przebywać w siedzibie firmy, ale nawet w innej gminie lub za granicą.

Na zawieszenie prowadzenia działalności może zdecydować się przedsiębiorca, który wykonuje ją w formie spółki cywilnej. Jednakże w takim przypadku działalność muszą zawiesić wszyscy wspólnicy.

Zdarza się jednak, że przedsiębiorca jest wspólnikiem kilku spółek cywilnych, lub wykonuje działalność w kilku formach prawnych. Obecnie obowiązujące przepisy nie określają, w jaki sposób może on zawiesić wówczas działalność i na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wytworzyła się pewna luka.

Natomiast od 1 lipca 2011 r. nowela zezwala przedsiębiorcy na zawieszenie:

● gdy jest on wspólnikiem w więcej niż jednej spółce cywilnej, to ma prawo wybrać, czy zawiesza ją tylko w jednej spółce, w kilku czy we wszystkich,

● gdy prowadzi działalność w kilku różnych formach, to może zawiesić wykonywanie jej w jednej z tych form.

Zawsze przy tym przedsiębiorca musi spełniać wymóg niezatrudniania pracowników. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca mający kilka spółek lub kilka firm w różnych formach po 1 lipca 2011 r. decydując się na zawieszenie nie zostaje zmuszony do tego, aby w okresie wskazanym we wniosku zaprzestać wszelkiej działalności i np. w tym czasie podjąć pracę na etacie w innej firmie. Będzie więc mógł swobodnie dokonać wyboru i zawiesić np. działalność sezonową, gdy w danym okresie roku brak jest zapotrzebowania na produkowane w tej firmie wyroby, bądź też gdy powodem zawieszenia są problemy z nabyciem surowca do produkcji prowadzonej tylko w jednej z firm.

Oprócz przedsiębiorcy, który prowadzi działalność w formie jednoosobowego przedsiębiorstwa lub jako wspólnik spółki cywilnej, działalność mogą zawiesić przedsiębiorcy, którzy są spółkami prawa handlowego (czyli spółką osobową lub kapitałową), pod warunkiem że nie zatrudniają pracowników. Chodzi tu więc o takie spółki, które są prowadzone wyłącznie przez wspólników, partnerów lub akcjonariuszy.

W okresie zawieszenia prowadzenia firmy przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej, ale ma prawo podejmować niektóre czynności związane z firmą. Są one wymienione w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Są to czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, aby niepodejmowanie działań w okresie zawieszenia nie doprowadziło np. do utraty tzw. płynności przez firmę, zaraz po odwieszeniu działalności.

W tym czasie przedsiębiorca może przyjmować należności i regulować zobowiązania, które powstały przed datą zawieszenia działalności gospodarczej oraz zbywać własne środki trwałe oraz wyposażenia.

Ma prawo, a nawet obowiązek, uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed wystąpieniem z wnioskiem o zawieszenie. Dlatego gdy toczy się przeciwko przedsiębiorcy sprawa w sądzie gospodarczym, nie wolno mu domagać się zawieszenia postępowania albo umorzenia sprawy tylko z uwagi na zawieszenie postępowania. Podobnie jest w sytuacji odwrotnej, gdy przedsiębiorca wniósł pozew przeciwko kontrahentowi, jeszcze zanim zawiesił swoją działalność. Sprawa wówczas toczy się w sądzie dalej.

Oprócz tego w okresie zawieszenia przedsiębiorca wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa i ma prawo nawet osiągać przychody finansowe z działalności prowadzonej jeszcze przed zawieszeniem. Może również zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców, którzy nadal prowadzą firmę. Dlatego nie można uniknąć zbliżającej się kontroli zawieszając działalność ani z tego samego powodu odmówić wpuszczenia inspektorów do pomieszczeń firmy. Podczas kontroli przedsiębiorca lub wskazana przez niego osoba mają prawo być obecni przy wykonywaniu wszystkich czynności.

Żaden organ nie może zmusić przedsiębiorcy do zawieszenia, a później do odwieszenia działalności. Sam podejmuje decyzję w tej sprawie i składa wniosek o wpis informacji o zawieszeniu, a potem wniosek o wpis informacji o odwieszeniu. Swoich decyzji we wniosku nie musi uzasadniać. Sam wskazuje, na jaki okres chce zawiesić działalność.

Zawsze powinien złożyć wniosek o wpis informacji o odwieszeniu, bo automatycznie działalność nie odwiesza się po upływie terminu wskazanego we wniosku.

Przedsiębiorca może więc wznowić działalność w dowolnym momencie trwania okresu zawieszenia, pod warunkiem że nie zrobi tego później niż po upływie 24 miesięcy od dnia zawieszenia.

Okres zawieszenia rozpoczyna się w dniu wskazanym we wniosku o wpis informacji. Nie może to być data wcześniejsza niż złożenia wniosku. Okres ten trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu działalności gospodarczej. Natomiast po 1 lipca 2011 r. zacznie obowiązywać zasada, że okres ten może trwać do dnia wskazanego w tym wniosku i nie może to być dzień wcześniejszy niż ten, w którym został złożony wniosek.

Gdy od 1 lipca 2011 r. przed upływem 24 miesięcy przedsiębiorca nie złoży wniosku o wznowienie działalności, to wówczas przedsiębiorca zostanie wykreślony z CEIDG z urzędu. Obecnie do końca czerwca 2011 r. takie wykreślenie z urzędu z ewidencji też ma miejsce, ale zanim to nastąpi, organ ewidencyjny musi wezwać przedsiębiorcę i wyznaczyć mu dodatkowe 30 dni na złożenie wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności

Nie. Wystarczy, że na 24 miesiące zawiesi prowadzenie działalności gospodarczej. Musi wówczas dopełnić następujących formalności: określić we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej długość okresu zawieszenia, wniosek złożyć w gminie lub w KRS.

Natomiast w okresie zawieszenia nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z tej działalności, ale ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie.

Od 1 lipca 2011 r. zasady zawieszania działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, którzy nie zatrudniają pracowników, będą bardziej elastyczne. Okres zawieszenia będzie liczony w dniach, miesiącach, albo dniach i miesiącach i wynosić będzie od 30 dni do 24 miesięcy. Dla przedsiębiorców, którzy swoją działalność prowadzą w formie sezonowej, uzyskanie możliwości zawieszenia działalności na określoną liczbę dni jest korzystne i dlatego ustawodawca umożliwił im zawieszenie działalności tylko na luty.

Druga wprowadzona do ustawy zmiana będzie korzystna dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w kilku spółkach cywilnych lub w różnych formach. Sami zadecydują, czy działalność zawieszą we wszystkich przypadkach, czy wybranych. Natomiast teraz nie mogą w takich przypadkach zawiesić prowadzenia działalności gospodarczej w jednej formie jednocześnie, utrzymując pozostałe, np. pozostając nadal wspólnikiem spółki cywilnej.

Przedsiębiorca nie ma obowiązku uzasadniać, dlaczego zawiesza działalność, i nie musi uzyskać zgody jakiegokolwiek organu na zgłoszenie zawieszenia

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 14a i 34 ust. 2 pkt 3 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447).