Nie można wprowadzać w błąd co do pochodzenia towaru

W przypadku znaku złożonego z kilku elementów należy rozpatrywać znak jako całość, co nie stoi to na przeszkodzie badaniu po kolei poszczególnych jego elementów.

Sp. z o.o., B.P. (dalej skarżąca) zwróciła się do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na oznaczenie słowno-graficzne PAF OPERATOR POCZTOWY do oznaczania usług: w klasie 36: "pośrednictwo finansowe" oraz w klasie 39: "usługi kurierskie (listy lub towary)".

Urząd Patentowy, wskazując na art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 prawa własności przemysłowej (p.w.p.), odmówił skarżącej udzielenia prawa ochronnego. Uznał, że oznaczenie to jest podobne do znaków graficznych, na które udzielono już praw ochronnych, oraz do znaku towarowego wspólnotowego PAF zarejestrowanego na rzecz: R., L., W. Spółka z o.o. złożyła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

WSA uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, należycie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, dokonał jego analizy i odmówił rejestracji spornego znaku towarowego. W świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo własności przemysłowej niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów.

We wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: podobieństwa oznaczeń i podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego.

Jeśli chodzi o podobieństwo lub identyczność usług - to sporny znak zgłoszono dla usług pośrednictwa finansowego (klasa 36) oraz usług kurierskich /listy lub towary/ (klasa 39). Wskazane wyżej usługi pośrednictwa finansowego oraz usługi wymienione w kl. 36 obydwu przeciwstawionych znaków graficznych zarejestrowanych z uprzednim pierwszeństwem na rzecz U., tj. emisja znaczków pocztowych, usługi bankowe (obsługa przekazów pocztowych, wpłaty na rachunki bankowe, obsługa rachunków Giro, obsługa abonamentu RTV), są jednorodzajowe. Podobnie usługi z klasy 39.

Dokonując kontroli prawidłowości decyzji w zakresie oceny podobieństwa oznaczeń, WSA przypomniał, że w sprawie tej zgłoszonemu znakowi słowno-graficznemu PAF OPERATOR POCZTOWY przeciwstawiono dwa znaki graficzne zarejestrowane z uprzednim pierwszeństwem na rzecz U. oraz znak słowny PAF udzielony również z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innego podmiotu, niepowiązanemu w żaden sposób z wnioskodawcą. W przypadku jednorodzajowości usług (jak w omawianej sprawie) powinno stosować się zaostrzone kryterium zachowania dystansu pomiędzy poszczególnymi oznaczeniami. Im bardziej podobne są towary, tym większa jest możliwość uznania znaków za podobne.

Przedmiotem oceny na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest określony znak jako integralna całość. Założenie to nie oznacza zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku. Na taką możliwość wskazuje nowsze orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) i Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (SPI). W wielu wcześniejszych orzeczeniach zarówno ETS jak i SPI dawały pierwszeństwo ocenie ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy na przeciętnym odbiorcy towarów lub usług nim oznaczonych, wręcz krytykując niejednokrotnie ocenę szczegółów (por. np. orzeczenie T 423/04). Jednak ETS w wyroku z 15 września 2005 r. w sprawie C-37/03, nie odchodząc wprawdzie od zasady oceny ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy wskazał, że badając zdolność rejestracyjną znaku towarowego, można wyjść od oceny poszczególnych elementów znaku towarowego.

Oprac. Teresa Siudem