Łatwe łączenie ponad granicami

Przede wszystkim spółki mogą skorzystać z uproszczonej procedury, co obniża koszty i przyspiesza transakcję.

Przepisy dotyczące transgranicznego łączenia się spółek zawarte w kodeksie spółek handlowych są wyrazem implementacji do polskiego prawa postanowień Dyrektywy 2005/56/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r. w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych (Dziesiąta Dyrektywa).

Polski ustawodawca stanął przed zadaniem implementowania postanowień Dziesiątej Dyrektywy w takim kształcie, aby zapewnić dostateczną ochronę mniejszościowych wspólników lub akcjonariuszy polskich spółek uczestniczących w transgranicznym połączeniu.

W związku z tym ustanowiono prawo żądania odkupu udziałów lub akcji wspólnika albo akcjonariusza, który ze względu na połączenie chce zrezygnować z uczestnictwa w spółce.

Skorzystanie z tego uprawnienia możliwe jest, gdy spółką przejmującą lub nowo zawiązaną jest podmiot zagraniczny.

W takim przypadku wspólnik lub akcjonariusz spółki krajowej, który głosował na walnym zebraniu wspólników lub akcjonariuszy przeciwko uchwale o połączeniu i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, może żądać odkupu należących do niego udziałów lub akcji.

Wspólnicy lub akcjonariusze, którzy zamierzają skorzystać z przyznanego im prawa, składają spółce pisemne żądanie odkupu w terminie 10 dni od dnia podjęcia uchwały o połączeniu. Upływ powyższego terminu oznacza wygaśnięcie uprawnienia. Do żądania odkupu należy dołączyć dokument akcji.

Możliwa jest również sytuacja, gdy w transgranicznym połączeniu uczestniczy spółka publiczna.

W tym przypadku akcjonariusze spółki publicznej posiadający zdematerializowane akcje dołączają do żądania odkupu imienne świadectwo depozytowe, wystawione przez podmiot prowadzący rachunek papierów wartościowych zgodnie z przepisami o obrocie instrumentami finansowymi.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż termin ważności świadectwa nie może upływać przed datą dokonania odkupu.

Spółka dokonuje odkupu udziałów lub akcji na rachunek własny bądź na rachunek wspólników pozostających w spółce.

W pierwszym przypadku dochodzi zatem do nabycia udziałów lub akcji własnych. W drugiej sytuacji spółka nabywa udziały lub akcje od wspólników bądź akcjonariuszy żądających odkupu na rzecz wspólników lub akcjonariuszy, którzy zamierzają odkupić udziały lub akcje.

Warto zauważyć, iż w odniesieniu do pierwszego przypadku istnieje ograniczenie - spółka może nabyć na rachunek własny udziały lub akcje, których łączna wartość nominalna wraz z udziałami lub akcjami nabytymi dotychczas przez nią, przez spółki lub spółdzielnie od niej zależne lub przez osoby działające na jej rachunek nie przekracza 25 proc. kapitału zakładowego.

Trzeba również zaznaczyć, że cena odkupu nie może być niższa niż wartość ustalona dla celów połączenia.

Szymon Okoń,

asystent prawny,

Jacek Klimczak,

partner w Kancelarii Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

Ustawa z 25 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2009 r. nr 13, poz. 69 z późn. zm.)