Komis jako alternatywna forma dystrybucji

W celu zagwarantowania skutecznej sprzedaży towarów klientowi końcowemu, dostawcy coraz częściej poszukują alternatywnych form dystrybucji, które zapewnią im odpowiedni zysk przy minimalizacji ryzyk handlowych i prawnych. Jedną z nich jest dystrybucja oparta o konstrukcję umowy komisu. W jej ramach komisant zobowiązuje się - w zamian za prowizję - do sprzedaży określonym kontrahentom (klientom końcowym) powierzonych mu przez komitenta (dostawcę) towarów. Czyni to na rachunek komitenta i na warunkach przez komitenta określonych (art. 765 kodeksu cywilnego).

Z uwagi na swoją specyfikę i charakter relacji prawnej pomiędzy dostawcą i komisantem komis - w przeciwieństwie do typowej umowy dystrybucyjnej - pozwala dostawcy na wykonywanie wobec komisanta kontroli w zakresie podejmowanych czynności związanych ze sprzedażą.

Po pierwsze, towary będące przedmiotem sprzedaży komisowej dokonywanej przez komisanta są przez cały czas trwania umowy komisu własnością dostawcy. Ten jedynie upoważnia komisanta do rozporządzania nimi. Dostawca może zobowiązać komisanta do ich przechowywania i zabezpieczenia oraz ponoszenia wszelkich wydatków z tym związanych, w tym ubezpieczenia towarów, a w razie niewykonania tych czynności - dochodzić odszkodowania.

Po drugie, dostawca może oczekiwać od komisanta, że jest specjalistą posiadającym pełną wiedzę o dokonywanych czynnościach i rygorystycznie precyzować zakres obowiązków. Chodzi w szczególności o obowiązek realizacji działań zgodnie z wiążącymi wytycznymi, zaleceniami czy instrukcjami dostawcy.

Po trzecie, komisant działa na rachunek dostawcy i ma obowiązek przekazać dostawcy korzyści uzyskane od klienta końcowego. Powinien przy tym zadbać, aby warunki sprzedaży odpowiadały ustaleniom umowy komisu, w szczególności co do ceny, warunków płatności, osoby kontrahenta czy ilości sprzedanego towaru. W tym zakresie dostawca ma prawo - inaczej niż w przypadku typowej dystrybucji - wskazać m.in. minimalną cenę sprzedaży towaru klientowi końcowemu. Zgodnie z art. 768 par. 1 kodeksu cywilnego, gdy komisant sprzedał towar taniej, będzie zobowiązany zwrócić dostawcy różnicę.

Powyższe czynniki przemawiają za wyborem przez dostawcę komisu jako formy dystrybucji. Odpowiednie ukształtowanie relacji handlowej z komisantem może przynieść korzyści związane ze wzrostem sprzedaży na warunkach sprecyzowanych zgodnie z oczekiwaniami dostawcy. Jest to tym bardziej istotne, że od tego, jak komisant będzie realizował swoje obowiązki, a zwłaszcza jaką cenę uzyska z tytułu sprzedaży towarów, zależy wysokość jego wynagrodzenia.

Trzeba jednocześnie pamiętać o ukształtowaniu warunków umowy komisu zgodnie z uregulowaniami kodeksu cywilnego. Wszelkie odstępstwa niosą ze sobą ryzyko uznania komisu za ukrytą formę dystrybucji. To niewątpliwie wpłynęłoby na możliwość kontrolowania komisanta przez dostawcę, w szczególności w zakresie cen odsprzedaży stosowanych w relacjach z klientami końcowymi. Warto mieć na uwadze, że zgodnie z prawem antymonopolowym stosowanie tej praktyki w relacjach z niezależnymi dystrybutorami jest zakazane i wiąże się dla przedsiębiorców z poważnymi konsekwencjami finansowymi.

Odpowiednie ukształtowanie relacji handlowej z komisantem może przynieść korzyści związane ze wzrostem sprzedaży na warunkach zgodnych z oczekiwaniami dostawcy

@RY1@i02/2012/191/i02.2012.191.21500020a.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Jarosław Fidala

Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.